عکس انواع نما

نصاب کاشی

اگر شما یک پیمانکار با تجربه و متخصص در کاشی هستید شما می توانید با نگاه، بهترین نصاب کاشی را شناسایی نمایید ولی همه پیمانکار با تجربه نیستند و باید قبل از نصب کاشی برای پیدا کردن یک نصاب کاشی خوب به تحقیقات بپردازید و لذا مراحل زیر را در نظر بگیرید

1 - قبل از استخدام نصاب کاشی، کاشی خود انتخاب کنید کاشی بزرگتر و گران تر را برای پروژه های بزرگتر در نظر بگیرید.

2 - از دوستان و همسایگان بخواهید تا شما را به یک کاشی کار معرفی نمایند با هر کسی که می دانید که به تازگی کاشی نصب کرده، تماس بگیرید و اگر خوب برایش کار خوب انجام شده، نام پیمانکار آن را بپرسید و با او تماس بگیرید.

3 - اگر پیمانکار شما را به کاشی فروش های محلی برای خرید نوع خاصی از کاشی ارجاع داد مراقب باشید و از فروشگاه یک لیست از کاشی که به طور معمول از آنها خریداری می شود را در خواست نمایید.

4 - حداقل با 3 نصاب کاشی تماس بگیرید شما ممکن است تعدادی سوالات اولیه برای پیدا کردن شخصی مناسب برای پروژه خود داشته باشید مثلا تعداد سال های انجام کاشی کاری نصاب، تعداد کارهای که کاشی کار در یک ماه تکمیل کرده و زمان شروع پروژه را بپرسید و اینکه آیا یک پروژه در حال حاضر در جریان نصب دارد که شما بتوانید برای دیدن کیفیت کار به آنجا مراجعه نمایید.

5 - یک جلسه با حداقل 3 تا پیمانکاران کاشی داشته باشید شما باید سوالات زیر در این جلسه بپرسید: شما چقدر کاشی باید سفارش بدهید؟ چگونه به زودی کار شروع می شود؟ پروژه چند روز طول خواهد کشید؟ چه تعداد از کارگران بر روی پروژه کار می کنند؟ می توانید یک نسخه از گواهی کیفیت کار نصاب را از او درخواست نمایید.

6 - نوشتن درخواست مناقصه، در پیشنهاد باید موارد زیر را در جزئیات تا حد امکان مطرح نمایید. خدمات در حال ارائه، که ممکن است شامل از بین بردن کاشی های موجود، نصب مواد اساسی، آب بندی دوغاب و خارج کردن کاشی های قدیمی باشد مقدار مبلغی که شما باید پرداخت نمایید مشخص شود شما هرگز نباید مبلغ کامل را تا نصب و راه اندازی پرداخت نمایید.

7 - زمان آغاز پروژه و اتمام را مشخص نمایید و انجام یک نصب خوب و با کیفیت بالا و تمیز کاری در پایان پروژه را در قرار داد ذکر نمایید.

8 - پیشنهادات را بررسی کنید و سپس از بین آنها یک نصاب کاشی خوب که قیمت عادلانه داده است را انتخاب نمایید و کار خود را شروع نمایید توجه: با انتخاب استاد کاشی کار از سایت استاد کار تمام موارد بالا برایتان در نظر گرفته شده است.

سفارش کار و مشاوره نصب کاشی به صورت چسبی و دوغاب شماره تماس : [phone]

 

نصاب سرامیک - نصب سرامیک روی کف و دیوار با چسب مخصوص

نصب سرامیک کف با چسب یک راه حل هوشمند و قابل اعتماد برای هر جنبه ای از سرامیک کاری است نصب سرامیک و کاشی و سنگ طبیعی در داخل خانه و خارج از منزل و پروژه های خانگی و تجاری انجام می شود.

ابتدا باید سرامیک زیبا و مرغوب را انتخاب کنید اما توجه داشته باشید که سرامیک زیبا و مرغوب به تنهایی نمی تواند به ساختمان شما زیبایی لازم را بدهد این استاد کاران نصاب ماهر وبلاگ سنگ کاران هستند که می توانند جلوه ای از زیبایی را برای محیط شما فراهم کنند سایت استاد کار، سرامیک کاران ماهر با ربع قرن تجربه را برای کار شما می فرستد. برای آشنایی شما مختصری روش کار را توضیح می دهیم
ابتدا باید سطح زیر چسب برای کار مسطح شود.
بر روی سطح آماده شده، شروع به گسترش چسب با ماله می شود گسترش چسب به طور مساوی انجام می شود.
سرامیک های تابدار جدا می شود و در محل های با نقطه کور کار می شود تعداد کاشی هایی که در فضا لازم است برآورد می شود و سپس از یک گوشه شروع به کار می شود.
اگر سطح کمی ناهموار است با دستکاری سرامیک و یا اضافه کردن کمی چسب بیشتر، هم سطح می شود.
توجه داشته باشید که فقط یک استاد کار ماهر می تواند سرامیک را در نقاط دارای پیچ و خم و گوشه و کنار دیوار ها را طوری فرش کند که زیبایی کار را چندین برابر می کند.
بعد از سرامیک کاری یک روز صبر کنید تا چسب به اندازه کافی خشک شود و سپس می توانید بر روی آن عبور کنید.

جهت سفارش کار و مشاوره با تماس بگیرید: 09128571154

 

نصب سرامیک با چسب

نصب سرامیک و کاشی از روش های متداول امروزی است که بر روی کف و بدنه انجام می شود و در بیشتر بازسازی های منازل از این روش استفاده می شود.

نکات مهم فنی هنگام نصب کاشی و سرامیک با چسب 

- همیشه از کافی بودن مقدار کاشی اطمینان داشته باشید و حتی مقداری هم بیشتر بخرید زیرا ممکن است بعد از اتمام کار از آن نوع کاشی پیدا نشود.

- زیر سطحی که چسب را بر روی آن می مالید تمیز باشد.

- زیر کار اگر تخت و صاف است با نوک تیشه خراش دهید تا چسب به راحتی بچسبد.

- قبل از شروع به کار از تراز بودن دیوار اطمینان پیدا کنید و خط افقی را با شمشه و تراز مشخص کنید.

- چسب را بیشتر از 2 متر بر روی سطح نمالید زیرا چسب خشک می شود و کاشی یا سرامیک نمی چسبدتا دو متر چسب مالیده و کار را انجام دهید و سپس دو مرتبه چسب را بمالید.

- اگر برای نصب مجبور هستید برای هر متر مکعب از 8 کیلوگرم چسب استفاده نمایید این روش مناسب نیست و بهتر از روش های شن و سیمان استفاده کنید.

- تراز افقی و عمودی را رعایت کنید.

- پرکردن بند های کاشی یا سرامیک 4 تا 24 ساعت پس از پایان کار انجام شود.

اتصالات باید کامل و عاری از هر حفره و چاله باشد.

- در پایان کار در حالی که چسب خشک نشده است چسب های مازاد را پاک نمایید.

سفارش کار و مشاوره نصب سرامیک و کاشی، شماره تماس : [phone]

 

آشنایی با سنگ‌های آنتیک

آشنایی با سنگ‌های آنتیک

امروزه با توجه به استقبال روز افزون به استفاده از سنگ‌های آنتیک در مقوله نمای داخلی و خارجی ساختمان‌ها، علی‌رغم تنوع محصولات در عرصه دکوراسیون ساختمانی، سنگ آنتیک توانسته جایگاه ویژه‌ای را در دکوراسیون به خود اختصاص دهد. استفاده از سنگ‌های دکوراتیو و ترکیب آن با دیگر محصولات مانند شیشه، فلز، چرم و غیره تحسین هر نوع سلیقه‌ای را برانگیخته است و توانسته ایده‌ها و طرح‌های معماران و طراحان را عملی کند و حس نوینی از زیبایی بصری را با تلفیق هنر و صنعت به ارمغان آورد.


سنگ آنتيک از قرار دادن قطعات شكسته سنگ و خرده سنگ كنار هم (ضايعات و باطله هاي سنگهاي تراورتن) و چسباندن آنها با ملات هائي كه پايه زريني دارد توليد مي شوند و به عبارتي از مجموع و تركيب باطله ها و ضايعات سنگهاي تزئيني تراورتن با مواد افزاينده مختصر ديگر بدست مي آيند.
ايده پديد آمدن سنگهاي آنتيک از آنجا شكل گرفت كه طراحان و آرشيتكت ها بمنظور هر چه زيباتر كردن فضاها اعم از فضاهاي بيروني و دروني ساختمانها و كف پوش ها و محوطه سازيهاي بيروني نياز به سنگهايي با فاكتورهاي مورد نظر خويش را احساس مي نمودند. بعلاوه پيشرفت صنعت ساختمان و سليقه هاي مختلف اين نياز را بيان مي كرد كه سنگهايي با طرحهاي مختلف و فاكتورهايي فيزيكي و مكانيكي، كيفيت بالا و قيمت مناسب بايد در دسترس باشد.




ویژگی‌های سنگ‌های آنتیک:

1- مقاوم درمقابل سایش
2- تنوع رنگ (بیش از 20 رنگ مختلف)
3- دارای عمر مفید و طولانی
4- دارای وزن کم
5- صادرات آن‌ها به سهولت انجام می‌گیرد.
6- بسته‌بندی آن ها هم به سهولت انجام می‌شود.
7- قابلیت تحمل گرمایی بالایی دارند به همین دلیل در ساخت فضای خارجی شومینه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
8- در فضای داخلی و خارجی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
9- مصونیت در مقابل یخ‌زدگی
10- به سادگی قابلیت برش دارند.
11- این سنگ‌ها در اثر قرارگرفتن در معرض عوامل آلاینده کثیف می‌شوند و به همان کیفیت قابل تمیز شدن می‌باشند.
12- به مدل‌های مختلف می‌توان آن‌ها را تولید نمود.
13- محل تولید آن‌ها در مناطقی که نیروی کار ارزان و تولید محصولات با روش‌های دست‌ساز انجام گیرد.
14- این محصولات نیاز به نگه‌داری کم دارند.
15- تکنولوژی تولید این محصولات با به کارگیری حداکثر مواد طبیعی و حداقل افزودنی (چسب و رزین) انجام می‌گیرد.
16- ضد آتش
17- جاذبه انرژی
18- درمحیط‌های سالم و بهداشتی مانند بیمارستان‌ها، خدمات غذایی، محیط‌های تحصیلی، خانه‌های بهداشت مورد استفاده قرار می‌گیرند.
19- در محیط‌های مرطوب و خیس به کار می‌روند.
20- رنگ بخشی از اجزاء سنگ محسوب می‌شود و در زمان طولانی ثابت می‌ماند.
21- چسب‌ها یا ملات‌های این محصولات الزاماً نباید رنگ‌آمیزی شوند و رنگ‌آمیزی به انتخاب مصرف‌کننده است و سلیقه‌ای است.

کاشی و سرامیک (Ceramic Tile)

۱. کاشی و سرامیک (Ceramic Tile)

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

کاشی فراورده‌ای سرامیکی، متشکل از دانه‌های ظریف متبلور و متخلخل است که معمولاً در حرارت بالاتر از ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد پخته شده و در انواع لعاب‌دار و بدون لعاب تولید می‌شود (شکل ۱). رویه لعابی کاشی ممکن است براق، نیمه براق، مات، ساده، گلدار، سفید و یا رنگی باشد. البته می‌دانیم که بطور کلی به مواد غیر آلی غیر معدنی جامد و غیر فلزی، سرامیک گفته می‌شود که با توجه به این تعریف کاشی‌ها نیز نوعی سرامیک محسوب می‌شوند. کاشی به دو دسته کفی و دیواری تقسیم می‌شود. نوع کفی آن اصطلاحاً در بازار سرامیک نامیده می‌شود. بنابراین با توجه به تعریف اصلی سرامیک‌ها، سرامیک مصطلح در بازار در حقیقت همان کاشی کفی است و منظور ما از سرامیک همان کاشی کفی می‌باشد و نه تعریف عام سرامیک‌ها. به عبارت دیگر تفاوت کاشی دیوار با کاشی کف در استحکام، درصد جذب آب و کیفیت لعاب روی آن دارد و اگر لعاب روی کاشی از جنس سرامیک باشد به آن اصطلاحاً سرامیک گویند.

۱-۱-۲. اجزاء:

کاشی‌های کفی و دیواری از ۲ جزء اصلی تشکیل شده‌اند: ۱. قطعه سفالی که قسمت اصلی و استخوان‌بندی کاشی را تشکیل می‌دهد و به آن بدنه می‌گویند؛ ۲. لعاب روی آن که ماده‌ای است شیشه‌ای و قسمت روی آن را تشکیل می‌دهد.

۱-۱-۳. انواع:

کاشی دیواری و کاشی کف

۱-۱-۴. کاربردها:

به عنوان پوشش نهایی کف و دیوارها در داخل و خارج ساختمان به کار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، در نمای ساختمان، کف واحدهای مسکونی و … کاربرد دارند (شکل‌های ۲ تا ۴).

۱-۲. کاشی دیواری

۱-۲-۱. تعریف:

کاشی‌ها از ترکیبات و محصول کانی‌های تشکیل‌دهنده خاک رس، از جمله کائولینیت، مونت موریلونیت و غیره می‌باشند.

۱-۲-۲. کاربردها:

به عنوان پوشش نهایی دیوار در داخل و خارج ساختمان بکار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، نمای ساختمان‌ها و غیره کاربرد دارد.

۱-۲-۳. مزایا و معایب:

۱-۲-۳-۱. مزایا:

- به دلیل قابلیت شستشو از نظر بهداشتی بسیار مناسب می‌باشند.

- جذب آب پایین داشته و برای مکان‌هایی که با آب و رطوبت در تماس هستند، مناسبند.

- دوام و عمر طولانی دارند.

- ضد حریق بودن

- عدم تغییر رنگ و مقاومت در برابر اشعه خورشید.

- مقاومت در برابر مواد شیمیایی

شکل ۱. امروزه کاشی‌ها در رنگ‌ها و ابعاد مختلف و بسیار متنوع جهت کاربردهای گوناگون تولید می‌شوند.

شکل ۲. کاربرد کاشی‌ها به عنوان پوشش نهایی دیوار در آشپزخانه‌ها

شکل ۳. کاربرد کاشی به عنوان پوشش نهایی کف در آشپزخانه‌ها

شکل ۴. استفاده از کاشی‌ها به عنوان پوشش نهایی در نمای داخلی ساختمان‌ها

۱-۲-۳-۲. معایب:

- شکننده بوده و در نتیجه در صورت عدم دقت در هنگام نصب، پرت زیادی خواهد داشت.

- دارای درجه‌بندی یک و دو و سه هستند که برای همه قابل تشخیص نیست.

- درزهای سرامیک بعد از مدتی قابل تمیز کردن نیست و آب از این درزها به پایین نفوذ می‌کند که به همین خاطر باید زیر سطح سرامیک شده را عایق کرد.

۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

۱-۲-۴-۱. بدنه

• تعریف جزء: قطعه سفالی که قسمت اصلی و استخوان‌بندی کاشی را تشکیل می‌دهد و به آن بدنه می‌گویند.
• مشخصات فنی: به طور کلی چهار نوع بدنه کاشی دیواری داریم که عبارتند از:

1. بدنه‌های ماژولیکا (Majolica): این بدنه‌ها پس از پخت، رنگ صورتی تا قهوه‌ای مایل به قرمز پیدا می‌کنند و جهت ساخت آنها از دو نوع خاک اصلی استفاده می‌شود. خاک رس آهکی و غیر آهکی که علاوه بر این موارد، از سیلیس، بنتونیت ۸ الی ۱۲ درصد، شاموت یا ضایعات بنتونیت، آهک و دولومیت در صورت نیاز استفاده می‌شود.
2. کاتوفورد (Catford): مصرف آهک در این بدنه‌ها از ماژولیکا کمتر است و در نتیجه تخلخل آن کمتر و استحکام آن بیشتر است ولی در مجموع همانند بدنه ماژولیکا مخلوطی از خاکهای رس آهکی و غیر آهکی در کنار مصرف مقداری شاموت یا ضایعات بیسکوییت می‌باشد (بدنه کاشی‌های آماده شده برای پخت را بیسکوییت ‌گویند)
3. ارتن ور پخت سفید (Earthenware): این بدنه‌ها از جمله مطلوب‌ترین بدنه‌های کاشی دیواری هستند که البته در مقایسه با سایر بدنه‌های کاشی دیواری موارد زیر قابل مقایسه است:

- به دلیل سفیدی رنگ بدنه پس از پخت می‌توان در این بدنه‌ها از لعاب ترانسپرنت (Transparent) استفاده نمود (لعاب ترانسپرنت همان لعاب بی‌رنگ است که نسبت به لعاب‌های اپک از بهای کمتری برخوردار می‌باشد).

- به دلیل سفیدی رنگ در بدنه می‌توانیم از اعمال انگوب (پوششی با پایه رسی که می‌تواند نفوذپذیر یا نفوذناپذیر باشد) صرف نظر کنیم.

- به دلیل سیلیس آزاد زیاد پلاستیسیته کم و استحکام خام و خشک این نوع بدنه از این جهات می‌تواند بیشتر شود.

- در این نوع بدنه‌ها به دلیل فقدان آهک عیب بلک بورد نخواهیم داشت.

- به دلیل استفاده از لعاب ترانسپرنت می‌توان از دکورهای زیر لعابی یا به عبارتی از چاپ زیر لعابی استفاده کرد.

بدنه‌های ارتن ور پخت سفید در انواع آهکی، فلدسپاتی آهکی و فلدسپاتی سیلیسی وجود دارند.

اصولاً در دنیا از بدنه‌های ارتن‌ورهای آهکی استفاده می‌شود اما در ایران از بدنه‌های فلدسپاتی آهکی بیشتر استفاده می‌شود.

4. مونوپروزا (Monoprosa): این بدنه‌ها تک پخت هستند و بعد از پرس به خشک کن‌های سریع منتقل می‌شوند (Rapid Dryer). جهت کاهش میزان پینهول که در بدنه بوجود می‌آید انگوب می‌زنند و بعد قطعه لعاب خورده در صورتی که چاپی هم داشته باشد انجام می‌شود و جهت پخت به کوره رولری منتقل می‌شود.

ممکن است کوره‌های رولری مورد استفاده، دو طبقه‌ای بوده و پخت در دو طبقه صورت بگیرد که در این صورت میزان تولید بدنه پس از پخت دو برابر می‌شود. اما در رولرهای یک طبقه‌ای، حفظ کیفیت ابعاد و رنگ لعاب بهتر و آسانتر صورت می‌گیرد. بدنه‌های مونوپروزا دو نوع است:

الف. بدنه‌های مونوپروزای سفید: این بدنه‌ها عمدتاً از چند نوع رس سفید پخت تشکیل می‌شوند که رنگ بدنه پس از پخت از سفید تا زرد خواهد بود.

ب. بدنه‌های مونوپروزای قرمز: که اختلاف آنها در میزان اکسید آهن بدنه است. در بدنه‌های قرمز نیز می‌توانیم از رس‌های غیر آهکی با آهن بالا استفاده کنیم و به طور کلی در هر دو بدنه برای تنظیم خواص از مواد کمکی نظیر سیلیس، ماسه سیلیس، فلدسپات ، ماسه فلدسپات می‌توان استفاده کرد.

بدنه سه مورد اول به صورت دو پخت سریع هستند و بدنه مونو پروزا تک پخت است

مزایای سیستم تولید بدنه‌های تک پخت سریع نسبت به دو پخت صنعتی:

- در سیستم تک پخت از نظر میزان سوخت مصرفی راندمان دو برابر سیستم دو پخت بوده و به ازای هر کیلوگرم محصول در سیستم تونلی دو پخت ۱۴۰۰ کیلوکالری انرژی گرما از دست می‌رود. اما در تک پخت ۷۰۰ کیلوکالری انرژی گرمایی (انرژی سوخت) مصرف می‌شود.

- در مجموع کاهش هزینه‌های سرمایه گذاری و بالا رفتن راندمان کار را خواهیم داشت.

- حذف هزینه‌های جانبی

- کاهش پراکندگی ابعاد در محصولات تک پخت نسبت به دو پخت تونلی: در کوره رولری گرادیان حرارتی (اختلاف دمایی) حدود ۵ درجه حرارت است. اما در کوره تونلی اختلاف دمای پخت می‌تواند به ۴۰ درجه سانتی‌گراد نیز برسد.

- در سیستم تک پخت سریع کنترل بیشتری بر روی معایب صورت می‌گیرد و کنترل معایب در خط تولید سرعت عمل بیشتری دارد.

- در سیستم تک پخت سریع حجم خرابکاری در تولید بیشتر از یک شیفت نیست اما در سیستم دو پخت این مدت، گاهی چند برابر می‌شود.

- کیفیت بهتر محصولات تولیدی از نظر تمامی خواص ذاتی از قبیل عدم تلرانس ابعاد، عدم اختلاف در میزان جذب آب، عدم اختلاف در رنگ محصولات تولید شده

- کاهش میزان ضایعات در کل فرایند تولید به علت کاهش حمل و نقل و کاهش مراحل تولید و …

۱-۲-۴-۲. لعاب

لعابها معمولاً از کائولینیت، کوارتز، فلدسپات‌ها و اضافه کردن گچ و اکسید آهن تشکیل می‌شوند. در مورد رنگ‌ها از اکسیدهای فلزات استفاده می‌شود. این مواد پودر شده و با دستگاه روی کاشی کشیده و سپس خشک و پخته می‌شوند که این عمل کاشی را ضد آب می‌کند.

تفاوت لعاب تک پخت تا دو پخت:

لعاب تک پخت سریع با لعاب‌های دو پخت تفاوت‌های اساسی دارد. در مورد لعاب‌هایی که برای سیستم دو پخت مورد استفاده قرار می‌گیرد محدودیتی در میزان مصرف NAO، PBO، B₂O₃ موجود در ترکیب ندارد البته تا جایی که مسائل ترکیبی از قبیل تبخیر حین پخت و تطابق ضریب انبساط حرارتی ایجاد مشکل نکند.

در مورد لعاب‌های پخت سریع وضعیت تفاوت بسیاری دارد. مخصوصاً وقتی که جهت حفظ تخلخل‌های بدنه مجبور باشیم در بدنه از کربنات کلسیم استفاده کنیم.

۱-۳. کاشی کف

۱-۳-۱. تعریف:

سرامیک از انواع خاک رس ساخته می‌شود و منظور از آن درست کردن گلی است که اول حالت پلاستیک داشته و پس از پخته شدن به صورت سنگ درآید. اضافه کردن بازالت و بلندیت و گرانیت حدود ۸% و حدود ۲% کرومیت به آن برای ریخته‌گری خوب است.

۱-۳-۲. کاربردها:

به عنوان پوشش نهایی کف در داخل و خارج ساختمان به کار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، در نمای ساختمان، کف واحدهای مسکونی و … کاربرد دارند

۱-۳-۳. مزایا و معایب:

۱-۳-۳-۱. مزایا:

- به دلیل قابلیت شستشو از نظر بهداشتی بسیار مناسب می‌باشند.

- جذب آب پایین داشته و برای مکان‌هایی که با آب و رطوبت در تماس هستند، مناسبند.

- دوام و عمر طولانی دارند.

- ضد حریق بودن

- عدم تغییر رنگ و مقاومت در برابر اشعه خورشید.

- مقاومت در برابر مواد شیمیایی

۱-۳-۳-۲. معایب:

- شکننده بوده و در نتیجه در صورت عدم دقت در هنگام نصب، پرت زیادی خواهد داشت.

- دارای درجه‌بندی یک و دو و سه هستند که برای همه قابل تشخیص نیست.

- درزهای سرامیک بعد از مدتی قابل تمیز کردن نیست و آب از این درزها به پایین نفوذ می‌کند که به همین خاطر باید زیر سطح سرامیک شده را عایق کرد.

۱-۳-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

۱-۳-۴-۱. بدنه

• تعریف جزء: قطعه سفالی که قسمت اصلی و استخوان‌بندی کاشی را تشکیل می‌دهد و به آن بدنه می‌گویند.
• مشخصات فنی: بدنه‌های کاشی کف به بدنه‌هایی می‌گوییم که جذب آب آنها زیر ۶% باشد و به صورت تک پخت و دو پخت تهیه می‌شوند و ممکن است سفید پخت یا با پخت قرمز باشد. استون ورهای پرسلانی سفید پخت، استون ورهای قرمز دو پخت و استون ور‌های تک پخت سفید یا قرمز و بدنه گرانیتی در ردیف محصولات کاشی کف قرار می‌گیرند.

به عنوان مثال استون‌ورهای (Stoneware) پرسلانی سفید پخت هستند و در ترکیب بدنه از سیلیس، فلدسپات، کائولینیت، رس‌های پلاستیک سفید پخت استفاده می‌شود. مواد اولیه مصرفی در این بدنه‌ها مسلماً باید غیر آهکی باشد چون حضور کربنات‌ها جذب آب را بالا می‌برد از آنجایی که رنگ پس از پخت استون‌ورهای پرسلانی سفید است، درصد اکسید آهن موجود در مواد اولیه باید کم باشد. کائولینیتی‌ که در این بدنه‌ها استفاده می‌شود کائولینیت‌هایی هستند که Al₂O₃ زیادی در ترکیب شیمیایی آنها وجود دارد.

یکی دیگر از انواع کاشی‌های کف بدنه‌های گرانیتی است. در این نوع بدنه‌ها رنگ‌هایی که به بدنه کاشی می‌زنیم روی انبساط و انقباض تاثیر دارد. رنگ‌های مختلف، انبساط و انقباض‌های مختلفی داشته و باعث بوجود آمدن ترک در کاشی می‌شود. که یک راه آن این است که از دیرگدازی بدنه با توجه به رنگ بعد از سفید بدنه، جهت تولید محصولاتی شبیه گرانیت و یا همان کاشی گرانیتی استفاده کنیم.

پخت این محصولات، هم در کوره‌های تونلی و هم در رولری امکان پذیر است و در صورت استفاده از کوره‌های رولری عیب تلرانسی ابعاد کمتر می‌شود، انقباض پخت برای این بدنه‌ها ۱/۴ تا ۰/۸ و درصد جذب آب در این بدنه‌ها زیر ۰/۵ درصد می‌باشد.

لعاب‌های مورد استفاده برای این محصولات حاوی حدود ۲۰% فریت و مابقی مواد خام است که مواد خام از قبیل: کائولنیت، فلدسپات، دولومیت ، آلومینا، ولاستونیت و آب می‌باشد و گاهی تالک به بدنه اضافه می‌شود.

کاشی دارای انواع مختلف ساده برای سینه دیوار و انحنادار برای شروع و انتهای نبشها و نوع مخصوص قرنیز که کاشی را به حالت زیبایی به سرامیک یا موزاییک و سنگ کف می‌رساند، باشد.

۱-۳-۴-۲. لعاب

لعابها معمولاً از کائولینیت، کوارتز، فلدسپات‌ها و اضافه کردن گچ و اکسید آهن تشکیل می‌شوند. در مورد رنگ‌ها از اکسیدهای فلزات استفاده می‌شود. این مواد پودر شده و با دستگاه روی کاشی کشیده و سپس خشک و پخته می‌شوند که این عمل کاشی را ضد آب می‌کند. کاشی‌های دیواری حداقل ۶ میلیمتر و حداکثر ۱۰ میلیمتر ضخامت دارند تا انقباض نداشته باشند. کاشی‌ها را ۱۰۰ درجه گرما داده و فوراً داخل آب با دمای ۱۸ تا ۲۰ درجه قرار می دهند تا احتمال ترک برداشتن آزمایش شوند. برای پخت کاشی‌ها را در دمای ۱۲۰۰ تا ۱۱۰۰ درجه حرارت می‌دهند. البته این روش تولید مربوط به کاشی‌های دوبار پخت است. ولی روش یکبار پخت کاشی را یکبار و بعد از لعاب دادن آن می‌پزند. کاشی‌ها در صورت نداشتن نقص درجه یک و با داشتن چند خال تا حد ۱/۲۰ میلیمتر در رویه و لبه، درجه ۲ و اگر این اشکالات ۲-۳ میلیمتر باشد درجه ۳ خوانده می‌شود. کاشی ممکن است به صورت پرسی (B) و یا اکسترودری (A) شکل داده شوند. کاشی‌های سرامیکی می‌توانند لعاب‌دار (GL) و یا بدون لعاب (UGL) باشند.

کاشی و سرامیک پرسلانی: کاشی‌های پرسلانی به دلیل جذب آب بسیار پایین و فرآیند تولید خاص و منحصر به فرد و دمای پخت بالا از استحکام بالایی برخوردار بوده و به نوعی می‌توان آنها را سنگ مصنوعی نامید. تنوع تولید در ابعاد و طرح باعث گرایش مصرف‌کنندگان از این محصول ساختمانی شده است. امروزه در میان محصولات رایج جهت پوشش سطوح، کاشی پرسلانی به عنوان یک کاشی بدون لعاب با دوام پخت بالا و تخلخل پایین و جذب آب کمتر از ۰/۳ درصد از اهمیت بالایی برخوردار است. پرسلان محصولی یکنواخت با رنگ بعد از پخت سفید و متراکم می‌باشد که از مواد موجود در طبیعت و در شرایط خاص، تحت فشار بالا و دمای بالای ۱۴۰۰ درجه تولید می‌شود و در نما و در کف ساختمان استفاده می‌شود و گاهی به آن کاشی گرانیتی نیز گفته می‌شود. ویژگی‌های پرسلان به شرح زیر است:

- جذب آب پایین کمتر از ۰/۳ درصد

- استحکام خشتی بالا

- مقاوم در برابر یخبندان به دلیل غیر قابل نفوذ بودن آب

- تخلخل کمتر از ۰/۵ درصد

- مقاومت شیمیایی بالا

- مقاومت سایش بالا

- مقاومت سطح کاشی‌ها در برابر اشعه (UV) (ثبات رنگ)

- ضد حریق بودن و … .

سطح کاشی‌های بدون لعاب مانند کاشی پرسلانی معمولاً ساب خورده و پولیش زده می‌شوند. یکی از مشکلات کاشی پرسلانی این است که عملیات صیقلی کردن و ساب زدن سطح آن باعث می‌شود که تخلخل‌های بسته موجود در سطح کاشی به منافذ باز و سطحی تبدیل شده که خود عامل لکه‌پذیری و کثیفی کاشی محسوب می‌شود و سهولت پاکیزگی کاشی کاهش می‌یابد. البته برای حل این مشکل می‌توان از مواد موم مانند و پرایمری که به واکس معروف است استفاده کرده و بر سطح کاشی مالید تا منافذ را پر کند و سطح کاشی مجدداً صاف شده و مقاومت در برابر لکه‌پذیری افزایش یابد. راه حل دیگر این است که از کاشی پرسلانی لعاب‌دار استفاده شود. کاشی‌های پرسلانی به دو صورت مات و براق به بازار عرضه می‌شود که نوع براق آن توسط سنگ ساب پولیش می‌خورد و در نتیجه براق می‌شود.

کاشی‌های سرامیکی را می‌توان بر مبنای رنگ و ظاهر، محل مصرف، میزان تخلخل، لعاب، نوع و پخت تقسیم‌بندی کرد.

1. تقسیم‌بندی بر حسب ظاهر و رنگ:

- بدنه‌های سفید

- بدنه‌های تیره (قرمز پخت)

2. تقسیم‌بندی بر حسب محل مصرف:

- کاشی دیوار

- کاشی کف

3. تقسیم‌بندی بر حسب میزان تخلخل:

کاشی‌های دیواری و کاشی‌های ظریف کف، دسته‌ای از فرآورده‌های سرامیکی هستند. می‌توان کاشی‌ها را بر حسب میزان تخلخل بدنه به شکل زیر تقسیم‌بندی کرد:

محصولات متخلخل:

این دسته، گروهی از کاشی‌ها هستند که میزان جذب آب پس از پخت آنها بیش از ۱۰ درصد است. براساس استاندارد EN87 دسته‌بندی کاشی‌های متخلخل مطابق جدول ۱ صورت می‌گیرد.

جدول ۱. دسته‌بندی کاشی‌های متخلخل

نوع محصول	کاشی‌های متخلخل
ویژگی	ماژولیکا	کاتوفورد	ارتن ور	مونوپروزا
تخلخل	۲۴-۱۹	۱۸-۱۰	۲۰-۱۵	۱۸-۱۲
رنگ بدنه	صورتی، زرد	صورتی، قرمز	سفید	قرمز، سفید
ابعاد (cm×cm)	۱۵×۱۵ – ۲۰×۱۰-۲۰×۱۵- ۱۸×۱۲	از ۲۰×۲۰ تا ۵۰×۵۰	۱۵×۱۵ – ۲۰×۱۰-۲۰×۲۰- ۲۰×۱۵	ابعاد گوناگون
کاربرد	کاشی دیواری	کاشی کف	کاشی دیواری	کاشی دیواری و کف

- محصولات زجاجی:

این محصولات، کاشی‌های لعاب‌دار و بدون لعابی هستند که جذب آب آنها پس از پخت کمتر از ۶ درصد است. این محصولات معمولاً به عنوان کاشی کف در داخل و خارج ساختمان استفاده می‌شود و بر اساس استاندارد EN87 به استون ورهای پرسلانی، استون ورهای قرمز و استون ورهای تک پخت لعاب‌دار تقسیم‌بندی می‌شوند.

4. تقسیم‌بندی بر حسب لعاب:

بر اساس این تقسیم‌بندی کاشی‌ها به لعاب‌دار و بدون لعاب مطابق جدول ۲ تقسیم‌بندی می‌شوند.

جدول ۲. تقسیم‌بندی کاشی‌ها به لعاب‌دار و بدون لعاب

نوع کاشی		درصد جذب آب	روش شکل دهی	کاربرد
سطوح لعاب‌دار	ماژولیکا	۱۵- ۲۵	پرس	کاشی دیوار
	کاتوفورد	۴- ۱۵	پرس	کاشی دیوار
	تک پخت بدنه سفید	۰- ۶	پرس	کاشی کف
	تک پخت بدنه قرمز	۰- ۱۲	پرس	کاشی کف
	ارتن‌ور بدنه سفید	۶- ۲۵	پرس	کاشی دیوار
	استون‌ور پرسلانی	۰- ۰/۵	پرس	کاشی دیوار و کف
سطوح بدون لعاب	کاتو	۳- ۱۵	اکسترود	کاشی کف
	کلینکر	۰- ۷	اکسترود	کاشی دیوار و کف
	استون‌ور قرمز	۰- ۴	پرس	کاشی کف
	استون‌ور پرسلانی	۰- ۰/۵	پرس	کاشی دیوار و کف

5. تقسیم‌بندی بر اساس نوع پخت:

- کاشی‌های تک پخت: در این روش پخت بدنه و لعاب به طور همزمان و در یک سیکل انجام می‌گیرد.

- کاشی‌های دو پخت: در این روش ابتدا بدنه در دمای بالا پخته می‌شود و پس از اعمال لعاب، پخت دوم در دمای پایین‌تر صورت می گیرد.

6. تقسیم‌بندی کاشی‌ها بر اساس نوع:

- کاشی معمولی

- کاشی منوپروزا

- کاشی پرسلانی

مراحل تولید کاشی‌های سرامیکی که به روش پرس شکل‌دهی می‌شوند، به طور کلی عبارت است از:

- آماده‌سازی مواد اولیه: در این مرحله مواد اولیه به وسیله سنگ شکن‌های فکی و چکشی خرد می‌شوند.

- مواد اولیه بدست آمده توزین شده و به وسیله آسیاب تر یا بالمیل به دوغاب تبدیل می‌شوند.

- دوغاب آماده شده به اسپری درایر منتقل شده و گرانول تهیه می‌شود.

- گرانول‌ها بسته به نوع محصول (کف یا دیواری) در زمان های متفاوتی، پیرسازی یا age می‌شوند.

- گرانول‌های بدست آمده متناسب با نوع محصول نهایی تحت عملیات پرس قرار گرفته و شکل‌دهی می‌شوند.

- محصول بدست آمده خشک می‌شود.

- محصول خشک شده مسیرهای متفاوتی را طی می کند. اگر این محصول تک پخت باشد، پس از خشک شدن وارد خط لعاب شده و پس از اعمال لعاب، پخت می‌شود. اگر محصول مورد نظر دو پخت باشد، ابتدا بدنه پخته شده و لعاب بر بدنه پخته شده اعمال می‌شود و در نهایت پخت لعاب صورت می‌گیرد.

مواد اولیه مورد استفاده در صنعت کاشی را به سه دسته می‌توان تقسیم‌بندی کرد:

1. مواد پلاستیک یا شکل‌­پذیر: رس‌ها یا کانی‌های رسی که دارای خاصیتپلاستیسیتهبوده و خاصیت شکل­ پذیری را به بدنه می­‌دهند.
2. پرکننده­‌ها یا فیلرها: پرکننده‌­ها موادی غیر پلاستیک با نقطه ذوب و مقاومت شیمیایی بالا هستند که به بدنه اضافه می­‌شوند تا از تغییر شکل بدنه در خلال پخت جلوگیری کنند. مهم‌ترین و رایج‌­ترین پرکننده‌ها در صنعت کاشی،سیلیسو آلومینا هستند.
3. گدازآورها: این مواد به منظور کاهش نقطه ذوب بدنه یا لعاب مصرف می‌شوند. در هنگام پخت بدنه، گدازآورها ذوب شده و در هنگام سرد شدن فازشیشه­ای را در بدنه به وجود می­‌آورند و به بدنه کاشی استحکام می‌بخشند.فلدسپات‌ها از مهم‌ترین گدازآورهای مصرفی در بدنه­ و لعاب هستند.

سابقاً در بدنه‌های کاشی دیواری از Na₂O و K₂O به عنوان گداز آور استفاده می شد. ولی به مرور، CaO جایگزین این گدازآورها شد. استفاده از CaO باعث کاهش انقباض بدنه در هنگام پخت شده و در نتیجه موجب پایداری ابعادی کاشی می‌شود. از طرفی انبساط رطوبتی در این کاشی‌ها کاهش می‌یابد.

انبساط رطوبتی به علت جذب آب فاز شیشه‌ای بدنه‌های پخته شده رخ می‌دهد و در نهایت منجر به ایجاد تنش کششی در لعاب و ترک در آن می‌شود. در حقیقت پدیده جذب رطوبت از زمان سرد شدن بدنه در داخل کوره، آغاز می‌شود. اما ترک‌های ناشی از آن پس از چندین سال در لعاب کاشی مشاهده می‌شود. بنابراین دو ویژگی در ایجاد انبساط رطوبتی موثر است: تخلخل و میزان فاز شیشه. در برخی بدنه‌ها اگرچه میزان فاز شیشه زیاد است، ولی عدم حضور تخلخل در بدنه موجب می‌شود تا رطوبت با فاز شیشه تماس نداشته باشد و در نتیجه مقدار انبساط رطوبتی ناچیز باشد. در صورتی که تخلخل بدنه زیاد باشد، حتی مقادیر اندک فاز شیشه نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد. با استفاده ازCaO به جای Na₂O و K₂O مقدار فاز شیشه در بدنه و در نتیجه میزان انبساط رطوبتی به شدت کاهش می‌یابد.

کاشی موزاییکی گروهی (سرامیک):

کاشی‌های سرامیکی گروهی کفی و دیواری اعم از لعاب‌دار و بدون لعاب نیز به روش کاشی تولید می‌شوند و در داخل یا خارج ساختمان‌ها نصب می‌گردند. به لحاظ کوچک بودن ابعاد کاشی‌های موزاییکی (سطح هر قطعه کاشی کمتر از ۱۰۰ میلیمتر مربع است) چسباندن تعدادی از آنها در کنار یکدیگر به کمک یک ورقه لفاف یا توری صورت گرفته و عرضه آنها به صورت گروهی الزامی است. کلیه قطعات سرامیکی همجنس کاشی‌های موزاییکی گروهی که همراه آنها به کار می‌روند، در این دسته قرار می‌گیرند.

ویژگی انواع کاشی موزاییکی گروهی، باید مطابق با ویژگی‌های ارائه شده در استاندارد ایران شماره ۴۲۸۹ باشد. شکل‌های ۵ تا ۸ مراحل اصلی تولید کاشی‌های کف و دیواری را نشان می‌دهد.

شکل ۵. تصویر بالایی سیستم چاپ دیجیتال و تصویر پایینی سیلندرهای چرخشی سیلیکون را نشان می‌دهد که اولین مرحله برای شروع فرایند ساخت کاشی سرامیک است.

شکل ۶. دو تصویر، چاپ اولیه و نهایی چرخشی را نشان می‌دهد.

شکل ۷. تصویر بالا مرحله کنترل سطح و همواربودن و تصویر پایین مربوط به مرحله کنترل سایز می‌باشد.

شکل ۸. دستگاه‌های انتهایی خط مرتب سازی

• اصطلاحات بازار و نكات مهم خريد: در بازار کاشی‌های دیواری به طور کلی به کاشی معروفند و در درجات ۱، ۲ و ۳ و انواع مختلف موجود می‌باشد. کاشی‌های با جذب آب کمتر از ۰/۶ سرامیک نامیده می‌شوند که دارای مقاومت سایشی و مقاومت شیمیایی و مقاومت مکانیکی بیشتری نسبت به کاشی‌های دیواری می‌باشد.

کاشی کفی و دیواری از نظر کیفیت سطح به ۳ درجه ۱، ۲ و ۳ درجه‌بندی می‌شوند. درجات ۴ و ۵ هم موجود است که کیفیت پایینی دارند. مواردی که باید در بررسی کیفیت سطح انواع کاشی اعم از لعاب‌دار و بدون لعاب مورد نظر قرار گیرند، عبارتند از: انواع ترک‌های مویی لعاب، نداشتن لعاب در بعضی قسمتها تا صاف بودن سطح، فرورفتگی، انواع سوراخ‌ها، ذوب نشدن لعاب، وجود خال، لکه یا هرگونه ضایعات اضافی سطحی، اشکالات زیر لعاب، اشکالات چاپ و دکور، سایه‌دار بودن، لب پریدگی و گوشه پریدگی. انواع ترک‌ها در هیچ یک از کاشی‌های درجه ۱، ۲ و ۳ قابل قبول نیستند و بطور کلی کاشی‌ها باید منطبق بر ویژگی‌های مندرج در استانداردهای ملی ایران باشند.

جذب آب کاشی با W.A (Water absorption) یا حرف E نشان داده می‌شود و باید مطابق استاندارد ۳۹۹۶ ایران باشد. اندازه اسمی اندازه‌ای است که برای معرفی محصول به کار می‌رود و اندازه کاری W (Work size) اندازه ای است که به وسیله تولیدکننده مشخص می‌شود که باید پس از اعمال انحراف‌های مجاز با اندازه واقعی مطابقت داشته باشد. ابعاد مشخص شده شامل طول و عرض و ضخامت می‌باشد. کاشی‌های سرامیکی بر اساس روش تولید و میزان جذب آب به گروه‌های مختلف تقسیم‌‌بندی می‌شوند. سه نوع کاشی سرامیکی به شماره استاندارد ملی ۲۵ و کاشی موزائیکی گروهی به شماره ۴۲۸۹ و کاشی ضد اسید به شماره استاندارد ۳۰۵۱ از سال ۱۳۷۴ مشمول استاندارد اجباری شده‌اند. استاندارد ملی شماره ۲۵ شامل انواع کاشی‌های سرامیکی از جمله لعاب‌دار و بدون لعاب، کف یا دیوار، حاشیه‌ها، انواع یک پخت و دو پخت و … شامل می‌شود.

برای خريدن كاشی‌های سراميكی علاوه‌ بر طرح و رنگ بايد به موارد ديگری نيز توجه كرد. هر كاشی كه توليد و فروخته می‌شود يك كاركرد مشخص دارد و اين كاركرد مشخص به طور واضح و روشن روی برچسبی بر روی جعبه آن نوشته شده است. با اين حال، اين نوشته‌ها معمولاً به صورت كد هستند. شناخت اين كدها به شما كمك می‌كند تا كاشی سراميكی را خريداری كنيد كه مناسب پروژه‌ شما بوده و حتی باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های شما نیز می‌شود.

طبقه‌بندی
چهار يا پنج نوع طبقه‌بندی وجود دارد كه بر روی جعبه كاشی‌های سراميكی درج می‌شود. اگر براق باشد (دارای يك لايه براق) پنج نوع و اگر براق نباشد چهار نوع طبقه‌بندی وجود دارد. وقتی می‌خواهيد كاشی بخريد اين برچسب‌ها را به‌‌دقت بخوانيد. به‌دنبال طبقه‌بندی كاشی مورد نظر براساس ویژگی‌های درجه، PEI، جذب آب، ضريب اصطكاك، مقاومت در برابر يخ‌زدن، و چندرنگی، باشید:

- درجه:

اولين مورد درجه كاشی است. درجه يك بهترين كيفيت است، درجه دو شبيه درجه يك است اما قيمت آن كمی كم‌تر است. درجه يك و درجه دو مناسب كف هستند. كاشی درجه سه استحكام كافی برای اين‌كه روی آن راه برويم را ندارد و بيش‌تر در ديوار استفاده می‌شود. از كاشی كف می‌توان در ديوار استفاده كرد اما كاشی‌های ديوار را نمی‌توان در كف به كار برد. حتما توجه داشته باشيد كه كاشی كه در كف استفاده می‌كنيد حداقل درجه دو باشد.

- درجه سائيدگی:

طبقه‌بندی دوم چيزی است كه به آن درجه‌بندی PEI (Porcelain and Enamel Institute) می‌گويند. PEI قابليت يك كاشی براق را در برابر سائيدگی و دوام آن به‌عنوان يك كاشی كف را درجه‌بندی می‌كند. این درجه‌بندی بر روی کاشی‌های غیر براق وجود ندارد.

کاشی‌های سراميكی را كه دارای درجه I و II هستند فقط می‌توان در ديوارها استفاده كرد. اين كاشی‌ها بيشتر تزئينی بوده و مقاومت چندانی ندارند. كاشی‌هايی كه در دسته III قرار می‌گيرند مقاومت متوسطی در برابر سائيدگی دارند و بيشتر مناسب استفاده در فضاهای مسكونی می‌باشند. کاشی‌هايی كه PEI آن‌ها IV است مقاومت بسيار بالايی در مقابل سائيدگی دارند و از آن‌ها می‌توان در همه فضاهای مسكونی و تعدادی از فضاهای تجاری استفاده كرد. كاشی‌هايی كه PEI آن‌ها V است بيشترين مقاومت را داشته و برای استفاده در تمامی فضاهای تجاری مناسب هستند. اگر مشغول انتخاب كاشی برای فضای مسكونی هستند كاشی‌هايی كه PEI آن‌ها III و IV است برای كار شما مناسب هستند و كاشی‌های با PEI بيشتر هزينه اضافی در مصارف مسكونی برای شما به بار می‌آورند.

- درجه جذب آب

طبقه‌بندی مهم ديگر كه هنگام خريدن كاشی بايد به آن توجه كنيد ميزان جذب آب يا W.A. (water absorption) کاشی‌هاست. درجه‌بندی W.A. يك كاشی به شما می‌گويد كه آيا كاشی مورد نظر مناسب استفاده در مناطق مرطوب يا فضاهای بيرونی است يا خير؟

چهار دسته‌بندی در درجه‌بندیW.A. وجود دارد كه در آن‌ها نام و درصد جذب آب يك كاشی بيان می‌شود.

كاشی غيرشيشه‌ای بيش از ۷ درصد وزن خود آب جذب می‌كند و مناسب استفاده در فضاهای بيرونی يا مرطوب مانند حمام يا اسپا نيست. كاشی نيمه‌شيشه‌ای بين ۳ تا ۷ درصد وزن خود آب جذب می كند و فقط مناسب استفاده در فضاهای خشك و داخلی خانه است. كاشی شيشه‌ای فقط ۰/۵ درصد تا ۳ درصد وزن خود آب جذب می‌كند. و آخرين دسته كاشی‌های غيرقابل ‌نفوذ هستند كه كم‌تر از۰/۵ درصد وزن خود آب جذب می كنند.

چيزی كه ما به آن كاشی چينی می گوييم واقعا از چينی ساخته نشده است اما جز دسته‌بندی غيرقابل ‌نفوذ قرار می‌گيرد. اين نوع كاشی‌ها كم‌تر از ۰/۵ درصد وزن خود آب جذب می كنند و معمولاً قيمت آن‌ها نسبت به ديگر كاشی‌ها كمی بيش‌تر است. با خريد كاشی‌های شيشه‌ای (بين ۰/۵ تا ۳ درصد جذب آب) پول خود را ذخيره می‌كنيد و در اين صورت مصرف‌كننده هوشياری هستيد. كاشی‌هايی كه در دسته‌بندی شيشه‌ای قرار می‌گيرند سراميك نام دارند. از سراميك‌ها در كف نيز استفاده می‌شود و نياز شما را در هر خانه‌ای كه هستيد برطرف می كند.

- ضریب اصطکاک (ميزان ليزی):

درجه‌بندی مهم ديگر ضريب اصطكاك C.O.F (Coefficient of friction) است COF به مقاومت طبيعی كاشی در برابر ليزخوردن اشاره دارد. هرچه ميزان آن بيشتر باشد كفی كه با اين كاشی فرش شده است اصطكاك بیشتری با پای افراد برقرار می‌كند و اگر ميزان آن كم باشد يعنی كف ليز است.

COF بيشتر از ۰/۵ برای مصارف مسكونی و COF بيشتر از ۰/۶ برای مصارف تجاری مناسب هستند. اگر برای حمام خانه خود مشغول خريد كاشی هستيد حتما به درجه COF آن دقت كنيد. هر چه عدد آن بيش‌تر باشد هنگام خارج شدن از حمام كم‌تر احتمال سرخوردن وجود دارد.

- مقاومت در برابر سرما:

مقاومت در برابر سرما به شما می‌گويد كه آيا كاشی مورد نظر توانايی مقاومت در برابر سرمای بيرون را دارد يا خير. اگر از كاشی مورد نظر در فضاهای داخلی می‌خواهيد استفاده كنيد اين درجه ‌بندی خيلی اهميتی ندارد.

- چندرنگی:

از کاشی‌های چند رنگ فقط زمانی استفاده می‌شود كه بخواهيم کاشی‌های كنار هم چيده شده دارای تنوع رنگ باشند و شبيه سنگ طبيعی شوند. اگر به دنبال کاشی‌هايی با رنگ‌های غليظ و پايدار هستيد اين نوع كاشی مناسب كار شما نخواهد بود. اين طبقه‌بندی مناسب كسانی است كه دوست دارند هر كدام از کاشی‌ها يك رنگ منحصر به خود داشته باشند.

در هنگام انتخاب کاشی باید دقت کنیم که کاشی انتخابی ما برای محیطی که می‌خواهیم از آن استفاده کنیم مناسب باشد. به عنوان مثال استفاده از کاشی با سطح صیقلی برای کف به دلیل لغزنده بودن مناسب نیست و استفاده از کاشی با جذب آب بالا برای محیط بیرون ساختمان صحیح نیست. انواع اصلی کاشی برای نصب در مناطق مختلف خانه عبارتند است:

• استفاده از کاشی برای دیوار و کف آشپزخانه

کاشی‌های استفاده شده در کف آشپزخانه منزل در خطر بیشترین میزان فرسودگی و آسیب‌دیدگی است. معمولاً بیشتر از هر جای دیگر بر روی کاشی‌های آشپزخانه می‌ایستیم و در آن منطقه حرکت می‌کنیم و به عنوان مثال در مسیر  بین سینک و یخچال تردد می‌کنیم. هم‌چنین این کاشی‌ها بیش‌تر از هرجای دیگر ممکن است کثیف شود و چربی غذا و … بر روی آن ریخته شود و بنابراین باید تمیز شده و در نتیجه باید از نظر استحکام و مقاومت شیمیایی شرایط کیفی بالایی داشته باشند.

هم‌چنین در آشپزخانه این امکان وجود دارد که اشیاء مختلف بر روی کاشی بیفتد و یا باید تحمل وزن بالای یخچال، اجاق‌گاز و ماشین لباسشویی را داشته باشد. بنابراین به هنگام انتخاب کاشی برای آشپزخانه باید به استحکام و مقاومت شیمیایی آن دقت داشته باشیم.

کاشی‌های استفاده شده در دیوار آشپزخانه البته تحت تاثیر تنش کمتری است زیرا هیچ‌گاه بر روی آن راه نمی‌رویم و یا وسایل ما بر روی آن قرار داده نمی‌شود ولی این کاشی‌ها همانند کاشی‌های کف با توجه به اینکه در معرض آلودگی مواد غذایی و مواد پاک‌کننده هستند باید مقاومت شیمیایی بالایی داشته باشند (شامل مقاومت در برابر اسید و باز).

• کاشی‌های کف و دیوار استفاده شده در محیط بیرون ساختمان:

با توجه به این‌که دمای محیط در فصول سرد سال به زیر صفر می‌رسد، برای استفاده از کاشی در محیط بیرون ساختمان باید از کاشی‌هایی استفاده کنیم که مقاومت نسبت به یخ‌زدگی داشته باشند. کاشی‌های مناسب برای این محیط‌ها، کاشی‌هایی هستند که به‌وسیله پرس تولید شده و جذب آب پایینی دارند. این کاشی‌ها را می‌توانید از بین کاشی‌های لعابدار تک‌پخت، پرسلانی لعابدار و یا کاشی‌های بدون لعاب انتخاب نمایید.

• استفاده از کاشی در اماکن عمومی:

استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر تنش‌های شیمیایی در این کاشی‌ها باید اصولاً بالا باشد. هم‌چنین زیبایی این کاشی‌ها نیز از نکاتی است که باید به هنگام خرید مدنظر قرار گیرد زیرا استفاده از کاشی در محیط یک کارخانه با استفاده از آن در سالن غذاخوری تفاوت دارد. در این اماکن باید از کاشی‌هایی استفاده شود که بسیار سخت بوده و مقاومت سایشی بالایی داشته باشند و نسبت به حملات شیمیایی و آلودگی مقاوم باشند. درصورتی‌که برای محیطی می‌خواهید کاشی کف انتخاب کنید که دقیقاً ورودی محیط از بیرون ساختمان است باید در انتخاب کاشی لعابدار با سطح شیشه‌ای دقت نمایید. کاشی‌ها به دلیل این‌که در معرض آلودگی ناشی از عبور بازدیدکنندگان قرار می‌گیرند به مرور حالت ماتی پیدا می‌کنند. برای استفاده در رستوران باید در انتخاب کاشی پرسلانی پولیش خورده دقت نمود. کاشی‌های با سطح شیشه‌ای جلوه زیبایی دارند اما قطعا نسبت به کاشی‌های دیگر استعداد بیشتری برای نشان دادن خراش به دلیل سایش را دارد. به همین دلیل استفاده از کاشی مات برای سطوح پررفت و آمد مناسب‌تر است.

• استفاده از کاشی برای محیط‌های صنعتی:

کاشی‌های مورد استفاده در محیط‌های صنعتی به دلیل وجود ماشین‌آلات، وسایل حمل و نقل و افراد تحت تاثیر بار زیاد و تنش مکانیکی و آلودگی ناشی از سایش قرار دارند و به دلیل مواد شیمیایی موجود در محیط باید مقاومت شیمیایی بالایی داشته باشد. هم‌چنین باید به دلیل اینکه ممکن است براثر وجود مایعات در روی کاشی، سطح لغزنده شود باید تمهیدات ایمنی رعایت شود. در صورتی که در محیط‌هایی که مواد غذایی وجود دارد کاشی می‌کنیم باید در انتخاب کاشی دقت شود که کاشی‌ها به سرعت تمیز شود تا موارد بهداشتی رعایت شود. با افزایش ضخامت کاشی اصولاً باید استحکام کاشی و تحمل فشار وارده افزایش یابد. بنابراین کاشی‌های مورد استفاده در محیط‌های صنعتی باید ضخیم‌تر باشند. در محیط‌هایی که خطر لغزش وجود دارد، باید از کاشی‌های مقاوم نسبت به لغزش استفاده نمود که معمولاً سطح آن برجستگی دارد.

۱-۲-۵. نحوه اجرای کلی:

از دوغاب ماسه سیمان برای چسباندن کاشی لعاب‌دار و یا بدون لعاب روی سطوح قائم استفاده می‌شود. نسبت حجمی این دوغاب ۱ به ۵ است و برا ی پر کردن بندها از دوغاب سیمان و پودر سنگ بهره می‌برند. دوغاب را می‌توان با ماده دافع آب مخلوط نمود .

در بعضی از موارد برای چسباندن کاشی و سرامیک از چسب‌های خمیری مخصوص استفاده می‌کنند. این چسب‌ها غالباً بر روی دیوارهای بتنی یا گچی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نوع مواد معمولاً در مقابل آب، اسید و مواد نفتی مقاوم می‌باشند. باید در اجرای کاشی کاری مواردی مثل تراز، شاقول و قائم بودن زوایا رعایت شود و به هنگام استفاده از دوغاب ماسه سیمان که با سایر ملات‌ها به خصوص گچ و خاک و کاه گل چسبندگی ندارند قبلاً باید دیوار به کمک ملات سیمان ساخته و یا اندود شده باشد و در اجرای کاشی کاری باید کلیه نکات آجر چینی مورد نظر قرار گیرد .

خمیر چسب کاشی و سرامیک به جای بتن ماسه یا دوغاب:

این ماده بصورت آماده قابل تحویل است. برای نصب کاشی و سرامیک بر روی دیواره های بتنی و گچی و سیمانی و انواع قطعات پیش ساخته و سطوح قدیمی کاشی کاری شده ، یعنی کاشی روی کاشی و سرامیک روی سرامیک و یا هر سطح آماده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خمیر چسب کاشی بر پایه رزین‌های صنعتی با کیفیت لازم ساخته می‌شود و برای نصب کاشی و سرامیک داخل ساختمان‌ها مورد مصرف قرار می گیرد. این چسب پس از ساخته شدن در مقابل نفوذ آب، رطوبت و عوامل جوی، حرارت و یخبندان کاملاً مقاوم می‌باشد. از دیگر مشخصات این چسب این است که نصب کاشی و سرامیک را بسیار آسان نموده و دارای قدرت چسبندگی فوق‌العاده‌ای بر روی سطوح و خاصیت الاستیکی و انعطاف پذیری و مقاوم در قبال نشست، مخصوصا ساختمان‌های بلند و در مورد تنش‌های ساختمانی، لرزش و انقباض و انبساط ساختمان می‌باشد. استفاده از این چسب‌ها نسبت به روشهای سنتی و دوغابی، بهداشتی‌تر و باصرفه‌تر می‌باشد.

میزان و طریقه مصرف:

مقدار مصرف بستگی به میزان سطح زیر کار (زیرسازی) دارد. هرچه سطح صاف و گونیایی‌تر باشد، مقدار مصرف کمتر می‌شود. بهتر است چسب را با ماله دندانه‌دار بصورت افقی و عمومی چند بار به سطح کشیده آنگاه به دقت کاشی را نصب کرد. در سطوح صاف و یکنواخت میزان مصرف ۲ کیلوگرم بر متر مربع می‌باشد.

پس از کشیدن چسب روی سطح دیوار، در دمای معتدل (حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد) بهتراست حداکثر ظرف مدت ۲۰ دقیقه، نصب انجام گیرد و اگر دیرتر از این مدت زمان ، نصب صورت گیرد چسب بصورت قشر نازکی گیرش می‌نماید و اگر در چنین شرایط نصب انجام شود، اجرا کامل نبوده و قابلیت چسبندگی لازم وجود ندارد. کاشی و سرامیک‌ها بر روی سطوح تا مدت ۲ ساعت قابلیت جابجایی دارد. دمای محیط باید در حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد باشد و اگر درجه حرارت کافی نباشد باید محیط گرم شود، سپس شروع به اجرا کنیم. حداقل ۶۰% درصد کاشی باید آغشته به خمیر یا چسب به دیوار متصل باشد. در حالت چسباندن کاشی بر روی کاشی قدیمی باید با نوک چکش تیشه‌دار، کاشی قدیمی را مضرس نمود تا کار با کیفیت مطلوب صورت گیرد. شرایط نگهداری و انبارداری با هوای معتدل و به دور از یخبندان ۵ ماه می‌باشد.

پودر چسب کاشی و سرامیک:

مشخصات: پودر چسب کاشی و سرامیک بر پایه سیمان و سایر مواد شیمیایی متشکله تولید شده و به منظور نصب کاشی و سرامیک در کف یا دیواره‌های سیمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پودر در مقابل نفوذ آب مقاوم بوده و به همین دلیل می‌تواند جهت نصب کاشی و سرامیک در کف آشپزخانه، حمام، دستشویی و هر محلی در ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. به دلیل وجود مواد شیمیایی تا ۵ + درجه سانتی‌گراد قابل مصرف بوده و در صورت پایین بودن دما، یا احتمال کاهش دمای هوا در ۲۴ ساعت آینده، باید از اجرای کاشی کاری صرف نظر نموده و یا محیط را گرم نگه داشت، پودر کاشی و سرامیک پس از خشک شدن دارای مقاومت در برابر حرارت از ۳۰ – تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

مقدار و طریقه مصرف: برای مصرف چسب پودری، باید قبلا یک پیمانه آب را داخل ظرف ریخته و سه پیمانه پودر را در حال بهم زدن اضافه نموده و پس از ۱۵ دقیقه، خمیری صاف و یکدست بدست می‌آید. رعایت این زمان برای ظاهر شدن خواص مواد مختلف موجود در چسب پودری ضروری است. البته طریقه تهیه این چسب در محصولات کارخانجات مختلف ممکن است ‌متفاوت باشد و بهتر است به دستور تهیه آن که توسط سازنده بر روی بسته‌بندی آن درج می‌شود توجه کرد.

توصیه لازم:

چسب آماده شده در مدت کمتر از یک ساعت، باید مصرف شود. در غیر این صورت خشک شده و خراب می‌شود. مقدار مصرف، بستگی به صاف یا ناصاف بودن زیرسازی دارد ولی در حالت معمولی ۳/۵ کیلوگرم برای یک متر مربع می‌باشد. پس از انتقال بر روی سطح حداکثر تا ۲۰ دقیقه باقی خواهد ماند. پس از آن به علت تشکیل پوسته مخصوص بر روی آن حالت چسبندگی را از دست می‌دهد. ماله مورد نیاز چسب پودری و خمیری شانه‌ای مخصوص بوده و از طرف شرکت سازنده تحویل می‌گردد. چسب پودری در کیسه‌های ۲۵ کیلویی به بازار عرضه می‌شود.

برای اجرای کار به روش چسبی به نکات زیر توجه فرمایید:

- زیر کار تراز شده و عاری از هر گونه گرد و غبار و چربی باشد. چسب قابلیت نصب کاشی به روی کاشی، سنگ، سیمان، گچ، رنگ و … را دارد .

- زیر کار را کمی با نوک تیشه، تیشه‌ای نمایید تا قدرت چسبندگی و استحکام چسب بیشتر شود.

- ابزار کار و مصالح مربوطه را آماده و در دسترس قرار دهیم (کاردک، گاز انبر، دستگاه برش، تراز، چسب، کاشی، چکش لاستیکی و …)

- خط تراز افقی را با کمک تراز و شمشه اجرا نموده و  تراز بودن دیوار عمودی را تست می‌نماییم.

توجه: میزان مصرف چسب در حالت استاندارد یعنی زیر کار تراز و ابعاد کاشی ۲۰×۳۰  برابر ۳/۵ کیلوگرم برای هر متر مربع می باشد و در حالت معمول برابر ۴/۵ کیلوگرم و در حالت ماکزیمم برابر ۷ کیلوگرم در هر متر مربع است . توصیه می‌شود در صورت مصرف چسب بیشتر از ۸ کیلوگرم در هر متر مربع از این روش برای نصب استفاده نکنید.

- مدل کار را با محاسبات ساده ریاضی بطور ذهنی تصور نموده و کار را از جاهایی شروع می‌کنیم که علاوه بر اینکه میزان پرت کمتر باشد، کاشی‌های بدون برش در مسیر پر دیدترین گوشه‌ها یا دیوارها  قرار گیرند.

توجه ۱: برای انتخاب و خرید چسب کاشی و سرامیک مرغوب با استادکار یا شخص با تجربه گروه استادکاران مشورت نمایید و از خرید چسب‌های متفرقه و تاریخ گذشته خودداری فرمایید.

- مقدار چسب را به اندازه سطحی می‌کشیم که تا زمان نصب کاشی، چسب گیرایی و چسبندگی خود را از دست ندهد. (معمولاً ۱ تا ۲ متر مربع)

- کاشی را نصب و تراز افقی و عمودی می‌نماییم.

- در پایان چسب‌های اضافی را تمیز و ابزار کار و مصالح اضافی را جمع‌آوری می‌نماییم.

توجه ۲: بهترین زمان برای بندکشی با توجه به نوع چسب مصرفی در حدود ۴ تا ۲۰ ساعت پس از اتمام نصب است.

توجه ۳: برای بندکشی درزها از مواد سیلیکاتی و ضد باکتریال به جای سیمان سفید و پودر سنگ استفاده نماییم: چون ماندگاری و مقاومت بیشتری دارند و هم در برابر تمیز کاری‌های متوالی سفیدک و شوره نمی‌زنند.

اجرا و نصب کاشی:

قبل از اجرای کار باید کاشی مورد نظر انتخاب شود، سطح مورد نظر برای اجرای طرح آماده شود و ابزار و وسایل مورد نیاز تهیه گردد. باید قبل از اجرای طرح به گوشه‌های محلی که می‌خواهیم کاشی کنیم دقت کنیم و از صافی کف و هم‌چنین ترازبودن دیوار و کف اطمینان حاصل نماییم. اگر عیوبی قابل مشاهده در سطح و دیوار وجود دارد باید قبل از اجرا نسبت به رفع آن اقدام نماییم (شکل‌های ۹ و ۱۰).

هنگامی که کاشی مورد نظر خود را انتخاب کردیم، باید به نوشته‌هایی که بر روی جعبه کاشی توسط شرکت سازنده درج شده است دقت کنیم. این نوشته‌ها معمولاً شامل درجه کاشی، رنگ، تن مورد نظر در آن رنگ، اندازه آن و مشخصات فنی دیگر از جمله استانداردی که تحت لیسانس آن تهیه شده است و مشخصات استحکام و … می‌باشد. به همین دلیل قبل از شروع به نصب باید کاشی‌ها را از جعبه بیرون آورده و از نظر رنگ و … بررسی نماییم تا تفاوتی در کاشی‌ها از این دست نباشد. زیرا ممکن است جعبه‌های انتخابی از نظر تن و یا اندازه به دلیل متفاوت بودن دوره تولید یکسان نباشد. به همین دلیل بهتر است معمولاً کاشی‌هایی را انتخاب نماییم که از یک دوره تولید باشد تا در هنگام اجرای کار به مشکل برنخوریم. با توجه به اینکه معمولاً بر روی کارتن‌ها قید شده است که بعد از نصب کاشی، شکایت درخصوص کاشی پذیرفته نیست بنابراین باید پیش از اجرای کار نسبت به بررسی کاشی‌ها اقدام نماییم. باید کاشی‌ها از نظر تاب نیز بررسی شوند زیرا در صورتی که کاشی دارای تاب تقعر باشد، به هنگام نصب با مشکل روبرو خواهیم شد. یک کاشی مناسب معمولاً دارای تاب تحدب اندک است که پس از اجرای کار، به دلیل انبساط رطوبتی و … این تاب تاحدی برگشته و کاشی اندکی صاف‌تر خواهد شد.

قبل از اجرای کار باید فاصله بندکشی و استفاده از مواد مناسب برای بندکشی از قبل محاسبه و بررسی شده تا میزان مورد نیاز کاشی سفارش داده شود. می‌توان از تجهیزات قابل تهیه در بازار برای بندکشی استفاده نمود تا کاشی‌ها دقیقاً در کنار یکدیگر و با فاصله مناسب چیده شود. چسب و یا سیمانی که برای بندکشی می‌خواهیم استفاده کنیم باید از پیش تهیه و آماده شود. بعد از اینکه زمان سفت‌شدن کاشی‌های نصب شده به اتمام رسید، می‌توان به تمیز نمودن سطح کاشی‌ها اقدام نمود زیرا معمولاً سطح کاشی‌ها توسط مواد نصب، آلوده می‌شود که در صورت باقی‌ماندن بر روی کاشی، در آینده به راحتی جدا نمی‌شود.

باید دقت نمود که موادی که برای اتصال کاشی بکار برده می‌شود معمولاً به مقداری زمان برای سفت شدن نیاز دارد و این میزان بسته به نوع ماده می‌تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال قبل از سفت شدن سطح زیرین کاشی‌های کف نباید به هیچ عنوان بر روی آن راه رفت و یا اشیاء و وسایل منزل را بر روی آن داد. اگر این پیشگیری‌ها انجام نشود، این امکان وجود دارد که کاشی‌ها از جای خود جابجا شود.

باید قبل از اجرای کار دقت داشته باشیم اگر قرار است که عملیات‌ لوله‌کشی، سیم‌کشی و … انجام شود این عملیات پیش از اجرای کار بررسی و انجام شده باشد. کاشی‌های بدون لعاب، کاشی‌های پولیش شده و … معمولاً ممکن است به وسیله آلودگی‌های ناشی از محیط و یا سیمان و مواد نصب کاشی آلوده شوند و این آلودگی و لک بر روی کار باقی بماند. بنابراین قبل از اجرا باید حتماً این موارد بررسی شده تا در هنگام اجرای کار دقت لازم برای نصب انجام شود. در حال حاضر نصب کاشی روی دیوار به دو شیوه اجرا می‌شود:

1. چسباندن کاشی:

ابتدا زیر کار را با تیشه کمی زخمی می‌کنیم، سپس ابزار کار مخصوص را آماده کرده و خمیر را با کمی آب آغشته کرده و با کاردک مخصوص به متراژ حدود یک متر مربع به دیوار می‌کشیم سپس کاشی را با کمی فشار نصب کرده و تراز می‌نماییم بعد از چندین ساعت عملیات بند کشی را انجام می‌دهیم و کار بعد از ۴۸ ساعت قابل استفاده می‌باشد. روش‌های پخش چسب بر زیر کار به سه صورت می‌باشد:

- با کاردک شانه‌ای بر روی زیر کار

- با کاردک قاشقی بر پشت کاشی یا سرامیک

- روش شانه‌ای برای کاشی‌های ابعاد ریز (زیر ۲۰×۳۰) و زمانی که زیر کار بسیار تراز و بدون موج باشد استفاده می‌شود. روش قاشقی و ترکیبی بیشتر برای نصب کاشی و سرامیک ابعاد بزرگ و زمانی که زیر کار خوب تراز نباشد و موج داشته باشد استفاده می‌شود.

2. نصب کاشی با ملات سیمان:

در این روش کاشی‌ها را با فاصله مشخصی از دیوار یک به یک با کمک فتیله‌های گلی ثابت کرده سپس به آرامی پشت کاشی‌ها ملات سیمان می‌ریزند.

در این روش کاشی‌ها باید یک به یک تراز و شاقول شوند و ملات کم کم ریخته شود تا کاشی‌ها تکان نخورند یا نیفتند. به همین خاطر پشت بعضی کاشی‌ها خوب پر نشده و همچنین ممکن است کاشی‌ها خوب تراز نشوند.

در مرحله نصب کاشی دیواری با اهمیت‌ترین مورد آماده‌سازی زیر اولین رج نصب روی دیوار است به این ترتیب که با توجه به بلندترین قسمت سطح افقی کف ایزوله شده تراز می‌شود و این قسمت کمترین مقدار کف سازی را دارد یا به نوعی کاشی دیواری روی این قسمت قرار می‌گیرد. در صورتی که با کدهای الزام‌آور دیگر تناقضی نداشته باشد کدهایی مانند کد بازشوی دربهای محل یا کد محل قرارگیری سنگ توالت شرقی یا شیب محل نسبت به کفشو، تخلیه آب پر از تراز نمودن زیر تمامی محل‌های نصب کاشی دیواری با در نظر گرفتن مطالب فوق می‌توان برای نصب اقدام نمود.

گونیا نمودن زوایای نبش‌ها و کنج دیوارها از اهمیت بالایی برخوردار است که این مطلب هنگام پوشش کف محل نمود بیشتری پیدا می‌کند.

آسیب نزدن به ایزولاسیون بدنه و کف محل‌های خیس از دیگر موارد پر اهمیت است. این مورد بیشتر در محل اتصال ایزوگام یا قیرگونی با کم دربها بیشتر اتفاق می‌افتد که بایستی از آن پرهیز گردد.

کاشی کف یا سرامیک:

ترازبندی کف در محل‌هایی که ریزش آب نداریم بصورت کاملا تخت صورت می‌گیرد. بدین صورت که در کناره و میانه سطح کدهای ارتفاعی در نظر می‌گیریم سپس ملات مخلوط ماسه و سیمان را تسطیح کرده و می‌کوبیم تا به کد مورد نظر برسد. این مخلوط به ملات دو نم معروف است که یک سوم رطوبت معمول ملات را دارد. سپس هنگام نصب بعد از قطعی شدن سرامیک مورد نظر دوغاب سیمان و آب که از قبل آماده شده است روی ملات کوبیده شده می‌ریزیم و سپس به کمک چکش پلاستیکی سرامیک نصب شده در محل را به محل خود هدایت می‌کنیم و می‌کوبیم.

برای راه رفتن و حمل سرامیک‌های در حال نصب روی ملات دو نم تراز شده می‌توان سرامیک‌هایی را روی ملات گذاشته تا انتقال نیروی وزن نصاب سطحی بزرگتر صورت گیرد و سطح تراز ملات زیرسازی آسیب نبیند.

دلایل مهم ترک و شکست کاشی:

دلیل عمده ترک و شکسته شدن کاشی در ساختمان نشست ساختمان می‌باشد. دلیل دیگر جنس لعاب کاشی از شیشه و سیلیس می‌باشد و با کوچکترین فشار ترک و خرد می‌شود. گاهی موارد کاشی پشت لوله‌های آبگرمکن یا دودکش بخاری و مکان‌های دیگری قرار می‌گیرد که باعث می‌شود کاشی گرمای زیادی به خود جذب کند و بر اثر انقباض و انبساط کاشی ترک می‌خورد در ضمن برای جلوگیری از این امر لوله‌ها را با پشم شیشه می‌پوشانند و برای چسبندگی بهتر ملات با عایق پشم شیشه از تور سیمی استفاده می‌کنند.

تعمیر کاشی‌هایی که ترک برداشته‌اند:

با چکش سبک به گوشه آن ضربه زده و آن را خرد کرده و کامل جمع می‌کنیم  محلی را که باید کاشی جدید نصب گردد کاملا تمیز کرده و به مقدار کافی از چسب کاشی استفاده می‌کنیم. دقت شود چسب شره نکند و فقط جوابگوی نگه‌داشتن کاشی باشد. با تخماق به گوشه‌های آن به آرامی ضربه می‌زنیم تا به خوبی بچسبد.

تعمیر کاشی کاری به روش بنایی:

پس از خرد کردن کاشی‌های ترک‌دار ملات پشت آن را به اندازه ۲ سانتیمتر کاملاً خالی و تمیز می‌کنیم. محل را آبخوار می‌کنیم ملات ماسه سیمان ریز دانه را با عیار کافی تهیه و در محل می‌گذاریم. کاشی زنجاب شده را در محل خود قرار می‌دهیم و با تخماق بر تمام سطح می‌کوبیم و هم سطح و تراز، نسبت به کاشی‌های اطراف اجرا می‌کنیم پس از نصب کاشی آن را با پودر سنگ و سیمان رنگی نسبت یک به چهار بندکشی می‌کنیم و با پارچه سطح کاشی را تمیز می‌کنیم.

نصب کاشی روی ترکهای عمیق دیوار:

دو ردیف از کاشی‌های اطراف ترک را خرد میکنیم تا بتوانیم تعمیرات را به خوبی انجام دهیم. ملات پشت کاشی را کاملاً می‌گیریم. آجرکاری و عرض ترک را تا ارتفاع عمق لازم خالی می‌کنیم.

پس از اجرای سفت کاری (نصب و ترتیب دادن به آجرها) نصب کاشی‌ها را با استفاده از گل رس و دوغاب‌ریزی ادامه می‌دهیم. در مرحله آخر بند کشی و سطح را تمیز می‌کنیم.

چند نکته:

برای تراشیدن کاشی از تیشه تیز و سمباده برقی استفاده می‌کنیم و برای جدا کردن کاشی (دو نیم کردن) از میخ مخصوص سطح پشت کاشی را خط انداخته و شیار سراسری ایجاد کرده و دو گوشه کاشی را اهرم کرده و از هم جدا کنیم. امروزه این کار به وسیله دستگاه کاشی بر انجام می‌شود. گاهی مواقع لازم می‌شود کاشی را سوراخ کرد. مثلا برای عبور شیرآلات و یا پریزهای برق از تیشه دو سر و تیشه کلنگی و نوک تیز و گاهی مواقع از گاز انبر استفاده می‌کنیم.

دلایل طبله کردن کاشی (منظور از طبله کردن کاشی در آمدن کاشی از سر جای خود می‌باشد).

- بی توجهی در ملات گذاری

- استفاده از کاشی کاملا خشک

- به کارگیری روشهای غلط دوغاب ریزی

- استفاده کردن خاک رس در ملات ماسه و سیمان

روش تعمیر طبله کردن کاشی:

پس از خالی کردن ملات قدیمی کاشی را نصب و تعمیر کرده برای نصب می‌توان از چسب کاشی استفاده کرد و سپس از دوغاب بندهای کاشی کاری را بند کش و تمیز می‌کنیم.

شکل ۹. برخی از وسایلی که برای برش کاشی می‌توان از آنها استفاده کرد.

شکل ۱۰. قبل از اجرای کاشی ، سطح زیر کار باید کاملا آماده شده باشد.

۱-۲-۶. پرسنل و مدت زمان اجرا:

تعداد پرسنل بستگی به حجم کار دارد و هرچه تعداد پرسنل بیشتر باشد (در صورت وجود جبهه کاری) سرعت اجرا بیشتر می‌شود. ولی به طور معمول یک اکیب دو نفره شامل: استاد که کار تراز کردن و شاقول کردن و نصب کاشی را انجام می‌دهد و کارگر که کار ساخت دوغاب و رساندن مصالح وابزار به استاد را انجام می‌دهد و گاهی دوغاب ریزی را نیز انجام می‌دهد، در هر روز حدود ۲۰ متر مربع کاشی دیوار انجام می‌دهند و یا حدود ۳۵ متر مربع سرامیک کف انجام می‌دهند که این نیز بستگی به ابعاد کاشی و سرامیک و موقعیت انجام کار نیز دارد. مثلاً در نما یا ارتفاع بلند این متراژها کاهش می‌یابد.

۱-۲-۷. دستگاه‌های مورد نیاز برای اجرا:

ابزار لازم برای اجرای کاشی سرامیک شامل دستگاه برش مخصوص، چکش لاستیکی، ملاقه دوغاب‌ریزی، کاردک شانه‌ای یا کاردک قاشقی جهت مالیدن چسب، بیل، تخته زیر پا، داربست و …

۱-۲-۸. هزینه‌ها:

۱-۲-۸-۱. هزینه مواد، مصالح و حمل در واحد معمول:

قیمت کاشی‌های سرامیکی در بازار بسیار متغیر می‌باشد. به طوری که از متر مربعی حدود ۷۰/۰۰۰ ریال تا ۹۰۰/۰۰۰ ریال جهت کارهای متداول متغیر است. حتی جهت کارهای خاص قیمت‌های بالاتر از این نیز موجود است که معمولاً این کاشی‌ها بصورت عددی خرید و فروش می‌شود. شایان ذکر است کاشی‌های خارجی، ایتالیایی و اسپانیایی نسبت به کاشی‌های ایرانی قیمت بالاتری دارند. همچنین کاشی‌های چینی نیز که معمولاً ظاهر زیبا و کیفیت پایین دارند در بازار موجود می‌باشد. کاشی‌های ایتالیایی و اسپانیایی در ابعاد بزرگ موجود می باشند.

۱-۲-۸-۲. دستمزد پرسنل اجرایی:

بسته به محل کار متفاوت است. معمولاً کاشی سرامیکی کف و دیوار تا ارتفاع ۲/۵ متر قیمتی حدود هر متر مربع ۱۰۰/۰۰۰ ریال دارد و اگر ارتفاع دیوار زیاد باشد و یا دیوار پشت کار بتنی باشد که آبکش ندارد (یعنی دوغاب پشت کاشی دیرتر خشک شده و سرعت اجرا کاهش می‌یابد) و یا کار در نما در ارتفاع زیاد انجام شود قیمت دستمزد تا ۳۰۰/۰۰۰ ریال در هر متر مربع نیز افزایش می‌یابد.

۱-۲-۸-۳. هزینه‌های جانبی:

در صورتی که کار در ارتفاع باشد نیاز به داربست می‌باشد که قیمت داربست نیز حدود ۲۰/۰۰۰ ریال به ازای هر متر مربع در هر ماه می‌باشد.

۱-۲-۹. شرایط جوی مناسب:

عملیت کاشی کاری باید در دمای بین ۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد انجام شود و در صورتی که دما کمتر یا بیشتر از مقدار گفته شده باشد باید دمای محیط را متعادل کرد. در هر صورت باید دوغاب کاشی از یخ زدن محافظت گردد. که برای این کار می‌توان از ضد یخ نیز استفاده نمود.

۱-۲-۱۰. شرایط نگهداری پس از اجرا:

کاشی یکی از مستحکم‌ترین و سخت‌ترین موادی است که می‌توان برای پوشش محیط استفاده نمود اما عمر مفید کاشی‌ها علاوه بر جنس و کیفیت کاشی، ارتباط مستقیم با نحوه نصب دارد. هم‌چنین استفاده بهینه از کاشی، محیطی که استفاده می‌شود و شرایط کف و دیوار نیز بر این موضوع تاثیرگذار است. اگر زیرسازی مناسب نباشد از عمر سطح کاشی شده، کاسته خواهد شد. برای تمیز کردن کاشی باید از موادی استفاده کرد که استاندارد بوده و به سطح کاشی آسیب نزند زیرا اسیدها و بازهای قوی به دلیل خورنده بودن می‌تواند سطح کاشی را از بین ببرد. هم‌چنین برخی مواد اسیدی می‌تواند بر روی سیمانی که برای بندکشی استفاده شده است تاثیرات مخرب داشته باشد. البته چسب‌های تهیه شده با استفاده از مواد اپوکسی معمولاً مواد مقاوم‌تری نسبت به حملات شیمیایی محسوب می‌شوند.

با توجه به اینکه کاشی‌ها جزء مواد قابل ارتجاع محسوب نمی‌شوند، باید به هنگام استفاده دقت نمود که مواد سنگین بر روی سطح کاشی‌ها نیفتد. در قسمت‌هایی که امکان افتادن وسایل بر روی سطح کاشی وجود دارد باید به وسیله فرش و یا حصیر پوشانده شود.

به هنگام تمیز کردن باید دقت نمود که از مواد ساینده استفاده نشود ولی اگر ناگزیر به استفاده از این مواد هستیم باید نهایت دقت لازمه انجام شود زیرا معمولاً سطوح شیشه‌ای لعاب‌دار سطح کاشی، ممکن است بر اثر خراش این مواد آسیب ببییند و سطح شیشه‌ای آن خراب شود.

پاک کردن دیوار، کاشی یا سرامیک، کار زیاد راحتی نیست بویژه اگر آلودگی‌های پخش شده روی آنها وسیع باشد.
امروزه کفپوش بسیاری از منازل، سرامیک است. کفپوش‌های سرامیک در اندازه‌ها، طرح‌ها، رنگ‌ها و قیمت‌های گوناگون در بازار موجود است. تمیز کردن سرامیک از مهم‌ترین کارهای خانه تکانی است. رعایت نکاتی که در ادامه گفته می‌شود علاوه بر این که پاکیزگی و درخشندگی سرامیک‌ها را مضاعف می کند بر عمر آن ها نیز می‌افزاید:

جرم‌گیری کاشی و سرامیک:

برای جرم‌گیری و تمیز کردن رسوبات آهکی و صابونی کاشی و سرامیک، از مخلوط سرکه یا آب لیمو و کمی نمک پودر، خمیر نرمی تهیه کنید و آن را روی کاشی و سرامیک بمالید و پس از حدود ۳۰ دقیقه با آب بشویید و یا اینکه یک دستمال نرم را در سرکه یا‌ آب لیمو خیس کنید و روی آن کمی پودر نمک بپاشید. با مالش این دستمال روی سطح سرامیکی، آن را تمیز و پرداخت کنید و پس از اتمام کار، آب بکشید. همچنین می‌توانید مقداری جوهر لیمو پودر شده مخلوط با مقدار مساوی نمک را روی یک دستمال نرم و مرطوب ریخته و مانند روش یاد شده استفاده کنید. می توانید با کمی پودر و آب جوش شستشو را انجام دهید یا از مواد شوینده ملایم مانند پودر رخشا استفاده نمایید. اما هیچگاه ماسک را فراموش نکنید و مواد شوینده را با هم مخلوط ننمایید.

مطمئن باشید تا زمانی که این کار را می‌کنید، کاشی‌های سرویس بهداشتی و آشپزخانه منزل شما، کهنه به نظر نمی‌رسد. برای انجام این کار، لازم است مراحل زیر را انجام دهید:

- ابتدا، یک ماده پاک کننده مانند اسپری‌های چندکاره را بر روی کاشی‌ها بپاشید و با حوله‌ای تمیز سطح را پاک کنید.

- بار دیگر نگاهی به کاشی‌ها بیندازید تا مطمئن شوید لکه‌ای باقی نمانده است.

- منتظر شوید تا سطح کاشی‌ها خشک شوند، سپس، آنها را دوباره با حوله‌ای تمیز پاک کنید و پس ار آن، کاشی‌ها را با آب گرم بشوئید.

- برای‌ تمیز کردن‌ دیوارهایی‌ که‌ رنگ‌ روغنی‌ دارند، از این‌ محلول‌ استفاده‌ کنید: یک‌ سطل‌ آب‌ گرم، یک‌ دوم‌ پیمانه‌ بوراکس‌ (Borax)، یک ‌دوم‌ قاشق‌ مرباخوری‌ مایع‌ ظرفشویی‌ و یک‌ قاشق‌ غذاخوری‌ آمونیاک؛ حین‌ استفاده‌ از محلول‌ حتماً دستکش‌ بپوشید. (بوراکس‌ را می ‌توانید از مغازه‌های‌ مواد شیمیایی‌ ـ بهداشتی‌ تهیه‌ کنید).

- مخلوط‌ یک ‌پیمانه‌ آمونیاک، یک‌چهارم‌ پیمانه‌ جوش‌ شیرین‌ و یک‌ دوم‌ پیمانه‌ سرکه‌ در یک‌ سطل‌ آب‌ داغ‌ نیز فرمول‌ دیگری‌ برای‌ تمیز کردن‌ سطح‌ دیوارهای‌ رنگ‌ روغنی‌ و یا کاشی‌ و سرامیک‌ است.

- لکه‌های‌ مداد رنگی‌ بچه‌ها روی‌ دیوار را به‌ وسیله‌ یک‌ مسواک‌ کهنه‌ و کمی‌ خمیر دندان‌ پاک‌ کنید.

- لکه‌های‌ مداد آرایشی‌ یا مداد شمعی‌ را با پنبه‌ آغشته‌ به‌ روغن‌ بچه‌ پاک‌ کنید.

- شوره‌ و سفیدک‌ روی‌ کاشی‌ و سرامیک‌ را می ‌توان‌ با مالش‌ دادن‌ یک‌ تکه‌ لیموترش‌ یا دستمال‌ آغشته‌ به‌ سرکه‌ روی‌ سطح‌ مورد نظر از بین‌ برد.

- واکس‌ اتومبیل‌ تمیز کنندهِ خوبی‌ برای‌ کاشی‌ است. آن‌ را به‌ کار گیرید و پیش‌ از خشک‌ شدن‌ با دستمال‌ نرم‌ مالش‌ دهید.
– برای‌ پاک‌ کردن‌ لکه‌ از روی‌ آجر، سطح‌ مورد نظر را با آجر مشابه‌ دیگر بسایید و یا از تکه‌ای‌ سنبادهِ نرم‌ کمک‌ بگیرید.

- اگر خطوط میان سرامیک‌ها کدر و بدرنگ شده است، مقدار کمی ماده شوینده به یک لیتر آب بیفزایید. سپس با استفاده از اسفنج آغشته به این محلول، با دقت خطوط سرامیک‌ها را پاک کنید تا لکه‌ها و نیز مواد زایدی که در این خطوط جمع شده از بین برود و سرامیک‌ها جلای خود را بازیابند. پس از تمیز کردن خطوط میان سرامیک‌ها، با استفاده از همان محلول یا حتی آب خالص سطح سرامیک‌ها را تمیز کنید. مراقب باشید که از مواد شوینده غلیظ و قوی برای سرامیک استفاده نکنید، زیرا ممکن است روی سطح آنها خط بیفتد و آسیب جدید ببینند.

- چنان که سرامیک‌ها باز هم تمیز و شفاف نشد، مقداری ماده سفیدکننده را با آب مخلوط کنید (البته حتماً پیش از استفاده از این محلول، هواکش را روشن یا حداقل پنجره‌ای را باز کنید و برای جلوگیری از ایجاد هرگونه حساسیت، دستکش بپوشید). محلول را در حدود ۲۰ دقیقه کنار بگذارید. سپس با استفاده از اسفنج به تدریج همه قسمت‌ها را با آن بپوشانید. حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بعد، تمام قسمت ها را به طور کامل با دستمال خیس پاک کنید. برای از بین بردن اثر ماده سفید کننده، در مرحله بعد از یک ماده شوینده ملایم استفاده و دوباره تمام کف را با دستمال خیس پاک کنید. سپس همه بخش‌ها را با پارچه‌ای نرم خشک کنید.

- بهتر است برای تمیز کردن هر نوع کفپوش، کار را از قسمت انتهایی سالن یا اتاق (جایی که از در و راهرو دور است) شروع کنید. تکه تکه کف را تمیز کنید و جلو بیایید تا به در نزدیک شوید. به این ترتیب، شما پایتان را روی قسمت‌های تمیز شده نمی‌گذارید و از دوباره کاری جلوگیری می‌شود (شکل ۱۱).

۱-۲-۱۱. توالی اجرا:

معمولاًً پس از اجرای فاز اول تاسیسات برقی و مکانیکی (لوله‌گذاری‌ها) و انجام شیب‌بندی کف سرویس‌های بهداشی و آشپزخانه و ایزولاسیون آنها می‌توان کاشی بدنه را انجام داد ولی کاشی کف پس از اجرای گچ سفید و سقف کاذب انجام می‌شود تا در اثر جابجا کردن ابزار و وسایل گچ کاری و اجرای سقف، به سرامیک‌های کف آسیب نرسد.

شکل ۱۱. همواره در تمیز کردن کاشی‌ها از مواد پاک کننده مناسب استفاده نمایید.

۱-۲-۱۲. کنترل کیفی و فاکتورهای تعیین کننده:

۱-۲-۱۲-۱. اجرای صحیح:

برای تشخیص یک اجرای خوب کاشی، باید نظم و ترتیب در اجرا، در یک ردیف بودن کاشی‌ها، هارمونی چیدمان، استفاده مناسب از حاشیه کاشی‌ها، هم‌سطح‌ بودن کاشی در سطوح مختلف دیوار اتاق باید مدنظر قرار گیرد. هم‌چنین باید دقت نمود که کاشی به‌صورت کامل در جای خود قرار گرفته و چسب و یا ملات تمامی زیر سطح کاشی را پر نموده و به قول معروف کاشی لق نمی‌زند. هم‌چنین باید تمامی قسمت‌های کاشی به سطح مورد نظر چسبانده شده تا براثر مرور زمان آسیب نبیند.

برای این‌که کاشی‌کاری سطح به خوبی انجام شود، باید به مشخصات سطحی که می‌خواهیم کاشی کنیم دقت کنیم و به عبارت دیگر سطح زیر کاشی را آماده‌سازی نماییم تا کاملاً صاف بوده و قابلیت اجرای کاشی را داشته باشد. هم‌چنین باید محیطی را که می‌خواهیم کاشی کنیم در نظر بگیریم.

همچنین باید دقت شود که در کنج‌ها در صورتی که کار به صورت گونیا باشد کاشی‌ها نیز به صورت گونیا اجرا شود. همچنین طوری محاسبه شود که کاشی‌های برش خورده در قسمت‌هایی که زیاد در معرض دید نباشند قرار گیرند. قبل از اجرای کاشی کاری چیدمان کاشی‌ها باید طوری طراحی گردد که کمترین مقدار برش کاری را داشته باشد.

کاشی اجرا شده بر روی دیوار در بالاترین ردیف کاملاً با دوغاب پر شود. در صورت نیاز به برش زدن و یا سوراخ کردن کاشی‌ها این کار با ابزار ویژه انجام شود تا به زیبایی کار لطمه وارد نشود.

. نما

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

در لغت‌نامه دهخدا به صورت ظاهری هر چیزی که در معرض دید است، نما می‌گویند. در ساختمان‌سازی به سوی بیرونی یک ساختمان، نما گفته می‌شود. در حقیقت نما به ظاهر بیرونی ساختمان و قسمت‌هایی از ساختمان گفته می‌شود که از خارج ساختمان رویت می‌شود. یا به عبارت دیگر، نما ضلعی از ساختمان است که در معرض دید عموم و در تماس با فضاهای عمومی شهر قرار دارد. نقش نما، تفکیک زندگی خصوصی از زندگی شهری است. نماها تعریف‌کننده فضای خیابان و یا میدان بوده و به همین دلایل از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردارند چراکه در حقیقت نما جزئی از بدنه شهری است.

۱-۱-۲. اجزاء:

معمولا نمای ساختمان از لایه خارجی که ممکن است سنگ، سرامیک، ورق، آجر و … باشد به همراه ملات ماسه سیمان یا زیرسازی فلزی متصل به سازه با جوش، تشکیل شده است.

۱-۱-۳. انواع:

نماها را می‌توان بر حسب متریال به کار گرفته شده در آنها و نحوه اجرا به انواع گوناگونی که برخی از آنها در زیر اشاره شده است، تقسیم کرد:

- نمای آجری

- نمای سنگ

- نمای کامپوزیت

- نمای سرامیک

- نماهای سیمانی که انواع مختلف دارد.

۱-۱-۴. کاربردها:

- حفاظت که اولین و قدیمی‌ترین وظیفه نما است و عبارت است از محافظت ساکنین و سازه ساختمان در مقابل تهدیدهای بیرونی مانند عوامل جوی نامساعد مانند سرما و گرما، باد، جانوران، سر و صدا و …

- ایجاد ارتباط بین درون و بیرون ساختمان جهت ورود نور و هوای تازه از طریق درب و پنجره‌ها که عنصری از نما محسوب می‌شود و همچنین ایجاد دید محیط بیرون برای ساکنان داخل ساختمان.

- جزئی از یک فضای شهری است و بنابراین نمادی از تاریخ و تمدن ساکنان شهر می‌باشد.

- انسان بصورت فطری زیبایی را دوست داشته و به سمت آن جذب می‌شود. بنابراین ایجاد نماهای هنری و خلاقانه و زیبا باعث ایجاد احساس خوب و نشاط در ساکنان ساختمان شده و آنها را به زندگی در آنجا جذب و علاقمند می‌کند.

۱-۲. نمای سنگی

۱-۲-۱. تعریف:

نمای سنگی به نمایی گفته می‌شود که پوشش نهایی آن از سنگ‌های طبیعی می‌باشد (شکل ۱).

۱-۲-۲. کاربردها:

ویژگی‌های منحصر به فرد و خواص فیزیکی و شیمیایی سنگ‌ها و همچنین در دسترس بودن آنها باعث شده که به عنوان یکی از مصالح با دوام و پر کاربرد در ساختمان سازی در قسمت‌های مختلف داخلی و خارجی و کف‌ها کاربرد داشته باشد.

شکل ۱. استفاده از سنگهای طبیعی برای نمای ساختمان‌ها به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد فیزیکی و شیمیایی آنها گسترش بسیار زیادی پیدا کرده است.

۱-۲-۳. مزایا و معایب:

۱-۲-۳-۱. مزایا:

- تولید آسان و در دسترس بودن

- رنگ های طبیعی و مقاوم در برابر اشعه UV

- مقاومت در برابر آتش سوزی و ضربه

- تنوع مناسب

- دوام زیاد در صورت انتخاب صحیح

۱-۲-۳-۲. معایب:

- در انواع گرانیتی و صیقلی چسبندگی آن به نما کم است و باید با تمهیدات خاص کار شود.

- وزن زیاد برخی از انواع که باعث افزایش وزن ساختمان می‌شود.

- در صورت انتخاب ناصحیح نوع سنگ در برابر عوامل محیطی آسیب پذیر می‌شود.

۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

• مشخصات فنی:

سنگهای ساختمانی بر اساس موارد مختلف تقسیم بندی می‌شوند که عبارتند از:

- بر اساس وزن مخصوص: سنگهایی که وزن مخصوص آنها بیش از ۸/۱ گرم بر سانتیمتر مکعب است را سنگهای سنگین وزن و سنگهایی که وزن مخصوص آنها کمتر از این مقدار ‌باشد را سنگ‌های سبک وزن می‌گویند.

- بر اساس مقاومت فشاری: سنگهایی که مقاومت فشاری آنها بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ مگا پاسکال است را سنگهای سنگین و سنگهایی که مقاومت فشاری آنها از ۴ تا ۲۰۰ مگا پاسکال است را سنگهای سبک می‌گویند.

- بر اساس ضریب نرم‌شدگی: اگر مقدار ضریب نرم شدگی بین ۶/۰ تا ۱ باشد برای احداث ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در ادامه به بررسی بعضی از انواع پر کاربرد سنگ‌های ساختمانی می‌پردازیم:

- سنگ تراورتن (Travertine Stone): این سنگ‌ها با توجه به خصوصیاتی که دارند سنگ مناسبی برای نمای داخلی و خارجی ساختمان می‌باشند. وجود خلل و فرج باعث افزایش چسبندگی این سنگ در نمای ساختمان می‌شود و همچنین چگالی پایین آن باعث کاهش وزن ساختمان می‌شود (شکل ۲). اما قالب این سنگ‌ها بعد از قرار گرفتن در معرض تابش خورشید، مقداری از رنگ خود را از دست می‌دهند و به روشنی می‌گرایند. این سنگ‌ها دارای تنوع رنگی مناسبی می‌باشند (شکل ۳). از معایب این سنگ‌ها، کم بودن مقاومت سایش و وجود سوراخ‌های ریز بعد از فراوری می‌باشد. ولی جذب آب پایین و کم بودن ضریب انبساط و وجود تخلخل و چگالی کم از مزایای این نوع سنگ می‌باشد.

از دیگر کاربردهای سنگ تراورتن می‌توان به سنگ فرش برای کف سالن‌ها اشاره کرد. تراورتن‌ها نسبت به سایر سنگ‌ها مقاومت خوبی در برابر سرما، گرما، اشعهUV و رطوبت دارند (شکل‌های ۴ تا ۶).

این نکته نیز حائز اهمیت است که در دو دهه اخیر با توجه به پیشرفت ماشین آلات استخراج و فرآوری سنگهای ساختمانی، معادن سنگ ساختمانی، بخصوص تراورتن دارای گسترش چشمگیری در ایران شده است. در نتیجه کارخانجات سنگبری که سنگ تراورتن را فرآوری می‌کنند نیز تعدادشان افزایش یافته است. سنگ تراورتن با توجه به تنوع زیادی که در رنگ و در طرح‌های زیبای طبیعی در خود دارد توانسته جایگاه ویژه‌ای در بین سایر انواع سنگها به خود اختصاص دهد. آهکی بودن و تخلخل سنگ تراورتن که یکی از شاخصه‌های آن نیز به شمار می‌رود، کمک می‌کند تا به خوبی با سیمان چسبندگی ایجاد کند و در نتیجه ماندگاری آن روی نما به خوبی حفظ شود. به همین جهت استفاده از انواع سنگ تراورتن برای نمای خارجی رواج بیشتری پیدا کرده است.

شکل ۲. وجود خلل و فرج باعث افزایش چسبندگی سنگهای تراورتن در هنگام کار می‌شود.

شکل ۳. سنگهای تراورتن دارای تنوع رنگی بسیاری می‌باشند که همین موضوع باعث کاربرد گسترده آنها در نماسازی ساختمان‌ها شده است.

شکل ۴. استفاده از سنگهای تراورتن در نماسازی داخلی سالن و آشپزخانه

شکل ۵. رنگهای متنوع سنگهای تراورتن کاربرد آنها را در کلیه قسمتهای ساختمان از جمله حمام، باعث شده است.

شکل ۶. به دلیل مقاومت مناسب سنگهای تراورتن از آنها در کف سازی داخل و خارج ساختمان‌ها نیز استفاده می‌شود.

سنگ مرمریت: این سنگها نسبت به سنگ‌های تراورتن چگالتر و بدون تخلخل می‌باشند و بیشترین کاربرد آنها در سنگفرش، کف و پله‌ها می‌باشد. نمونه‌هایی از بهترین و پر مصرف‌ترین این سنگ‌ها، مرمریت هرین، خوی، کاشمر، نمین و … می‌باشد.

این سنگ که کاملاً سنگ شناخته شده‌ای محسوب می‌شود، در بازه‌ای از سنگهای آهکی تا ماسه‌سنگ‌ها قرار دارد. بعضی از آنها جزء دسته سنگهای رسوبی و بعضی سنگهای دگرگونی محسوب می‌شوند.

آن دسته از مرمریت‌ها که جزء ماسه سنگها محسوب می‌شوند به طور معمول از دانه‌های کوارتز تشکیل شده‌اند و به وسیله مواد سیمانی به هم متصل شده‌اند. ماسه‌سنگها ساختاری لایه لایه دارند و در تمام آنها رگه‌ها را می‌توان مشاهده کرد. دانه‌های تشکیل دهنده ماسه سنگها از حدود هفتاد میکرون تا چهار میلیمتر قابل مشاهده است که با درشت شدن دانه‌ها به «کنگلومرا» تبدیل می‌شوند. این قطعات ریز و درشت توسط ماده دیگری که نقش سیمان را بازی می‌کند بهم می‌چسبند. در میان این سیمانها، سیمان سیلیسی با دوام‌ترین آنهاست. اکسید آهن نیز سیمانی قوی است. اما احتمالاً نسبت به سیلیس ضعیف‌تر است. ضمن اینکه باعث رنگی شدن سنگ می‌شود. سیمان رسی دارای معایبی است. رس چسباننده با قدرتی نیست، بعلاوه موجب جذب رطوبت سنگ می‌شود. لذا سنگ را در برابر یخبندان آسیب‌پذیر می‌کند. همیشه ماسه‌سنگهای سخت و با جذب آب کم، دارای عمر زیادی هستند. اما انواع نرم‌تر آن ممکن است در اثر یخبندان خراب شوند. همانطور که گفته شد، رگه‌های رسی در سنگ، نقطه ضعف به شمار می‌روند. جرم حجمی ماسه سنگها معمولا ً حدود ۶/ ۲ تن بر متر مکعب است. ماسه سنگ‌ها از نقطه نظر جذب آب دامنه گسترده‌ای دارند. انواع سخت و متراکم آن، کمتر از ۱% جذب آب دارند. مقاومت فشاری آن بین ۶۰ تا ۸۰ مگاپاسکال است. بسیاری از ماسه‌سنگها بر اثر قرار گرفتن در معرض جو و به علت اکسیداسیون ترکیبات آهنی موجود در آنها دچار تغییر رنگ می‌شوند. این تغییر رنگ لزوماً نشانه تخریب سنگ نیست، چرا که گاهی موجب زیباتر شدن سنگ می‌شود.

قسمتی دیگر از مرمریت‌ها سنگهای آهکی هستند. این مرمریت‌ها همیشه لایه لایه‌اند. لذا گاهی مرمریت‌ها سنگ آهک ریزدانه نیز نامیده می‌شوند. این سنگها غالباً درزه یا رگه دارند و بیش از سنگهای نوع ماسه سنگ، در آبهای سطحی قابل انحلال‌اند. سنگ آهک‌ها دارای بافت متغیری بوده ولی اکثر آنها ریز دانه‌اند. آنهایی که درشت دانه هستند، متشکل از بلورهای درشت یا قطعات فسیل‌اند. انواع ریزدانه قابلیت پرداخت بهتری دارند و پایداری آنها در برابر هوازدگی بیشتر است. سنگهای آهکی معمولاً سخت نیستند، در حالی که سنگ آهک‌های متراکم معمولا ً سخت و انواع متخلخل آن سست هستند. انواع مختلف سنگ آهک متراکم سخت، دارای جذب آب پایین و کمتر از ۲% هستند اما در انواع دیگر با چگالی کمتر که به عنوان سنگ ساختمانی نیز قابل استفاده‌اند، جذب آب بیشتری نیز دیده شده است. یعنی حدود ۴ تا ۱۲ درصد که اصطلاحاً به آنها لایم‌استون (Limestone) گویند. سنگ آهک با داشتن جرم حجمی زیاد، در برابر قلیایی‌ها مقاوم است.

مرمریت‌ها در فضای خارجی: نوع ترکیب کانی‌ها و اجزاء تشکیل دهنده مرمریت‌ها طوری است که اکثراً سریع دچار هوازدگی در سطح و عمق می‌شوند و به همین دلیل مصرف این سنگ‌ها در فضای آزاد پیشنهاد نمی‌شود. چرا که در مدت زمان کمی ابتدا سطح آن دچار هوازدگی می‌شود و سپس با نفوذ آب در رگه‌های این سنگها شاهد خوردگی و حل شدن آهک‌های کناری درزها خواهیم بود. هنگام یخ زدگی و افزایش حجم، کم کم نمای آن دچار ترک‌های عمیق می‌شود. مرمریت‌هایی که از جنس سنگ آهک هستند، ابتدا با فرآیند انحلال هوازده می‌شوند. تأثیر باران یا آبهای سطحی ممکن است کند و تدریجی رخ دهد، ولی حتماً رخ می‌دهد. این تاثیر احتمالاً به شکل کاملاً غیر یکنواخت خود را نشان خواهد داد. اگر بخشی از سنگ، سیلیسی شده باشد، این قسمت‌ها در برابر فرآیند انحلال بیش از بخش‌های کربناتی مجاور مقاومت می‌کنند و ظاهر سنگ به صورت غیر یکنواخت و آبله‌رو می‌شود. گاهی دیده شده که سطح این سنگها پوسته پوسته شده، از سنگ اصلی جدا شده‌اند. بنابراین استفاده از سنگهای مرمریت برای فضاهای خارجی مناسب نیست مگر اینکه سنگ بسیار ضخیم باشد (بیشتر از ۴ سانتیمتر) آن هم در نوع سیلیسی و محکم تا این ضخامت مانع نفوذ آب و خوردگی سنگ شود و موجب تاخیر در ترک‌های عمیق گردد و همچنین سطح سنگ ساب نخورده باشد مثلا تیشه‌ای یا بادبر باشد و یا به هر روش دیگر غیر براق شده باشد.

در این صورت چنانچه حتی سطح سنگ دچار هوازدگی شود به علت غیر صاف و غیر براق بودن سنگ، چندان به چشم نمی‌آید. مثال معروف آن برج آزادی است که در آن از مرمریت شهیادی استفاده شده است، آن هم با سطحی غیر براق و به صورت ناصاف و ضخیم و یا استفاده‌هایی که از سنگهای مرمریت گندمک در فضای خارجی می‌شود، می‌تواند نمونه‌ای از استفاده مناسب این سنگ باشد. معمولاً این سنگ را به صورت تیشه‌ای یا سند بلاست یا بادبر استفاده می‌کنند که سطحی غیر براق دارد و کمترین ضخامت مورد استفاده در آنها نیز ۵/۲ سانتیمتر می‌باشد یکی از اشتباهات رایج در استفاده از سنگ مرمریت همین استفاده نامناسب آن در فضاهای خارجی است.

مرمریت‌ها در فضای داخلی: یکی از بهترین و به‌جاترین استفاده از سنگهای مرمریت، به کارگیری در فضای داخلی است. مرمریت کاملاً برای ایفای چنین نقشی مستعد است و امتحان خوبی در این زمینه پس داده است. جلوه و زیبایی سنگ مرمریت به محض ورود به ساختمان از بدنه لابی کف، راه پله، کف واحدها شروع می‌شود. انواع رنگها به خصوص کرم استخوانی، رنگهای سبز، قرمز، قهوه‌ای، بژ، سیاه، خاکستری و تقریباً هر رنگی در مرمریت‌ها پیدا می‌شود.

غیر از تنوع رنگ، زیباترین نقشها را هم می‌توانید روی مرمریتها پیدا کنید. این خاصیت به همراه ساب‌پذیری مناسب، باعث شده مرمریت برای فضای داخلی پیشنهادی بهینه به معنای واقعی باشد. چرا که در فضای داخلی سرما وگرما، برف و باران، تهاجم مواد خورنده، سایش و ضربه جدی وجود ندارد. در عوض کارکرد رنگ و معماری گرم و خودمانی در فضای داخلی بسیار مطلوب است. چنانچه این سنگها توسط ماستیک‌ها و رزین‌های مخصوص آن فرآوری شوند، می‌توانند تا حد بسیار زیادی قابلیت‌های خود را افزایش دهند و همان طول عمر مورد نیاز ما را داشته باشند.

سنگهای مرمریت هم انواع ضعیف و قوی دارند. این قوت و ضعف را با روشهای مختلفی می‌توان تشخیص داد. تجربه شخصی، سؤال از فروشندگان سنگ، استفاده از جداول مقاومت فشاری و سایشی و بازدیدهای موردی می‌تواند شما را به نتیجه مطلوب برساند. برای کف راه پله و فضاهای مشاع لازم است از مرمریت‌های محکم‌تر و مقاومتری استفاده کرد. همینطور اگر برای قسمتهای عمومی یک بیمارستان یا یک فضای عمومی در حال انتخاب سنگ مرمریت هستیم، باید به این مسأله توجه جدی داشته باشیم. در هر صورت با وجود تمام معایب وارد به سنگهای مرمریت، به راحتی نمی‌توان از خیر آنها گذشت. مثلاً سنگ مرمریت کرم استخوانی دهبید یکی از انتخابهای زیبا و عامه‌پسند است. از مهمترین سنگهای مرمریت ایران می‌توان به مرمریت‌های دهبید، کاشمر، آباده، صلصالی، گندمک، کِرِم کرمان، بجستان، هرسین، خوی، ارومیه و بسطام، اشاره کرد. از این سنگ‌ها می‌توان به عنوان ابزار سنگی و هر نوع مصنوعات سنگی استفاده کرد. بهتر است که این مصنوعات در داخل ساختمان استفاده شوند. همانطور که گفته شد چنانچه استفاده از مرمریت‌ها در فضای خارجی مد نظر است باید دو شرط استفاده از آنها در فضای خارجی رعایت شود.

تفاوت مرمر با مرمريت: مرمريت نوعي سنگ آهک رسوبي است در حالي که سنگ مرمر نوعي سنگ آهک حاصل از دگرگوني مي باشد. از نظر تجاري سنگ چيني به سنگ‌هاي سفيد كله قندي گفته مي‌شود، كه داراي سختي بسيار بالا مي‌باشد اما از نظر علمي چيني يا كريستال به سنگ آهكي كه در اثر افزايش فشار حرارتي ناشي از تزريق ماگماي داغ يا فشار بالا دچار تبلور دوباره شده‌اند اطلاق مي‌شود.

تراورتن نوعي سنگ آهكي است كه داراي منشاء شيميايي بوده و از ته نشين شدن كربنات كلسيم نزديك چشمه‌ها، غارها و حوضچه‌هاي مردابي به وجود مي‌آيد. اين سنگ بيشتر به رنگ كرم، زرد، قهوه‌اي، خاكستري و سفيد است. بافت آن متخلخل بوده و به صورت لايه لايه نيز وجود دارد. وجود حفره‌هاي سنگ به دليل خروج گازها به هنگام ته نشين شدن و در پاره‌اي از موارد تجزيه گياهان است. بيشتر آهکهاي تراورتن در رابطه با فعاليت چشمه‌هاي آب گرم وتحت مکانيزم دگرساني تشکيل شده‌اند.

مرمر يك سنگ دگرگوني است كه در شرايط دگرگوني ناحيه‌اي همراه با تبلور مجدد كاني‌هاي اوليه سنگ تشكيل مي‌شود. اين كاني‌ها معمولاً كاني‌هاي كربناته مانند كربنات‌هاي كلسيم و منيزيم هستند. سنگ مرمر مي‌تواند از كلسيت، دولوميت، منيزيت و آراگونيت تشكيل شده باشد. بنابراين مرمر الزاماً همان آراگونيت نيست.

از لحاظ زمين‌شناسي سنگ مرمر به سنگ آهک دگرگونه و به نام ماربل (Marble) و انیکس (Onyx) گفته می‌شود ولي از لحاظ تجاري به نام سنگ مرمر و مرمريت و با ترکيب سنگ آهک دگرگونه يا غیر دگرگون و دولوميت مي‌باشد. مرمريت درشت بلور، سفيد يا خاكستري روشن تا كرم را اصطلاحاً سنگ چيني مي‌نامند.

آراگونيت يکي از عمده‌ترين کاني‌هاي کربناته است. سيستم ارتورومبيک با بلورهاي سوزني و با کلسيت پلي مورف است يعني هر دو داراي ترکيب يکسان اما ساختار بلوري متفاوت هستند. اين کاني در زمان‌هاي طولاني زمين شناسي پايدار نيست و به کلسيت تبديل می‌شود.

- سنگ مرمر (Marble stone): سنگ‌های مرمر با نام تجاری انیکس و از کلمه یونانی marmoros به معنی درخشان آمده است. سنگ مرمر نوعی آهک است که به رنگهای مختلف یافت می‌شود. این سنگها در برگیرنده کانی‌های مختلف و رنگارنگ بوده که از خصوصیات اساسی آنها رنگ زیبا و جلای خوب می‌باشد. این سنگها قابلیت صیقل پذیری بالایی داشته و تا حد جلای آیینه‌ای صیقل پذیرند. از زمان قدیم تا کنون در ساختمان سازی کاربرد داشته‌اند.  به طور خاص در نمای داخلی، دکوراسیون، پله‌ها، ستون و کف به کار می‌روند. سنگ‌های مرمر در تزئین ساختمانهای بزرگ و مجسمه‌ها مواد اولیه منحصر به فرد بوده و بین ۱۵ الی ۲۰ سال اخیر سنگهای تزئینی و قیمتی به علت افزایش روزافزون صنایع مختلف جواب‌گوی نیازهای آنها نبوده است. وجود ناخالصی در سنگ، ترکیبات رنگی مختلفی را در مرمر ایجاد می‌کند. به عنوان مثال ترکیبات آهنی باعث ایجاد رنگ عسلی؛ ترکیبات لیمونیت، رنگ زرد و عدم وجود ناخالصی، رنگ سفید را تشکیل می‌دهد. بارزترین خصوصیت سنگ‌های مرمر گذردهی نور می‌باشد. سنگ مرمر جذب آب تقریبا برابر صفر دارد. چگالی این سنگ مطلوب و مقاومت سایشی بالایی دارد و یکی از بی نقص‌ترین و محبوب‌ترین سنگ‌های طبیعی به شمار می‌آید (شکل‌های ۷ تا ۱۱).

- سنگ لایم استون (Limestone): این گونه سنگ‌ها به نسبت سنگهای تراورتن و مرمریت به لحاظ زمین شناسی جوانتر بوده و در معرض فشار و دمای بالا قرار نگرفته‌اند. از این رو سنگ‌های کاملاً رسوبی محسوب می‌شوند. این سنگ‌ها به نسبت مرمریت و تراورتن بیشترین جذب آب را دارند و در مقابل فرسایش مقاومت کمتری دارند. نمونه‌هایی از پر مصرف‌ترین سنگ‌های لایم استون عبارتند از : سنگ سمیرم، کوه سفید قم، اسلام آباد و … مزایای این سنگ قیمت مناسب و یکدستی در رنگ آن است و جذب آب بالا و مقاومت کم در برابر فرسایش از معایب آن است. از این رو این سنگ‌ها تنها برای مکانهای دور از رطوبت و فرسایش می‌توان توصیه کرد. بهترین مکان کاربرد آن کنار راه پله‌ها (بغل پله‌ها) و دیواره پارکینگ می‌باشد (شکل ۱۲).

شکل ۷. سنگ‌های مرمر به دلیل ترکیب کانی شناسی متفاوت، به رنگها و طرح‌های متنوعی دیده می‌شوند.

شکل ۸. از سنگهای مرمر با در نظر گرفتن رنگ و طرح و نیز صخامت مناسب آن می‌توان در قسمتهای مختلف آشپزخانه استفاده نمود.

شکل ۹. استفاده از سنگ‌های مرمر در سرویس‌های بهداشتی و حمام

شکل ۱۰. استفاده از سنگ‌های مرمر برای کف‌ در قسمت‌های مختلف ساختمان به دلیل مقاومت بسیار آن

شکل ۱۱. کاربرد گسترده سنگ‌های مرمر در نماسازی دیوارهای داخلی قسمت‌های مختلف ساختمان

شکل ۱۲. استفاده از سنگ‌های لایم استون در دیوارها و نمای خارجی ساختمان‌ها

سنگ گرانیت (Granite): این سنگ‌ها از مواد حاصل از فوران آتشفشانی تشکیل شده‌اند و به دو گروه آذرین درونی و بیرونی تقسیم می‌شوند. سنگ‌های آذرین درونی نسبت به آذرین بیرونی درشت بلورترند. سنگ‌های گرانیتی پس از آنکه در کارخانه بریده و فراوری شدند در معرض فرایند اکسیداسیون قرار گرفته و با توجه به اینکه قالب گرانیت‌ها حاوی کانی‌های فلزی هستند دچار تغییر رنگ جزئی یا زیاد، می‌شوند. با توجه به اینکه صحبت هایی در مورد تشعشع دار بودن آن که موجب تولید گاز رادون می‌شود و برای سلامتی انسان مضر می‌باشد، مطرح است، برای داخل ساختمان و اماکن در بسته مناسب نیست و همچنین به دلیل عدم وجود تخلخل و چگالی بالا و کم بودن چسبندگی برای نما نیز باید با تمهیدات خاص مصرف شود. بهترین مکان برای استفاده از سنگ‌های گرانیت، فضای پارکینگ، کف حیاط، اپن آشپزخانه و سنگ پله و به طور کلی کف‌های پر رفت و آمد می‌باشد (شکل‌های ۱۳ تا ۱۶).

بيشتر گرانيت‌ها سخت و چگال هستند و به اين ترتيب جزء مصالح با دوام ساختماني قرار مي‌گيرند. در برابر نفوذ آب و اثر ضربه مقاومند و محيط‌هاي صنعتي را به خوبي تحمل مي‌نمايند. ظاهر گرانيت متأثر از كار انجام شده بر روي سطح نهايي آن است كه ممكن است چكشي، كلنگي، تيشه‌اي يا صيقلي باشد. بهترين نماي سنگ گرانيت حالت صيقلي آن است كه زيبايي رنگ و انعكاس كريستال‌هاي آن را نمايش مي‌دهد. سطح گرانيت بر اثر حرارت و تفاوت ضريب انبساط و انقباض بين اجزاي كريستالي مختلف آن به صورت سوخته در مي‌آيد. استفاده تلفيقي از گرانيت صيقلي و سوخته در ساختمان به علت تضاد، زيبايي جالبي پديد مي‌آورد. در ايران معادن بسياري وجود دارد كه سنگ‌هاي گرانيت با رنگ‌هاي مختلف از آنها استخراج مي‌شوند. سنگ گرانيت به علت هزينه سنگين استخراج، برش و صيقل، نسبتاً گران است به همين دليل بيشتر در نماي ساختمان هاي مهم به كار برده می‌شود. از اين سنگ براي كف سازي، پياده روسازي و راه سازي نيز استفاده مي‌گردد.

سنگ چيني در ايران

مرمريت درشت بلور، سفيد يا خاكستري روشن تا كرم را اصطلاحاً “سنگ چيني” مي‌نامند. معادن چيني تنگ حنا (نیريز-استان فارس)، نجف آباد، كريستال و چيني اليگودرز و لاي بيد و گدار سرخ ناحيه موته، از معادن معروف سنگهاي چيني ايران هستند. مرمريت‌ها به صورت سنگ‌هاي دگرگون شده سفيد، خاكستري و رنگي با تبلور دوباره، درخشندگي و شفافيت خاصي دارند. اين نوع سنگها كه از متامورفيسم سنگهاي آهكي اوليه حاصله شده‌اند، برحسب درجه متامورفيسم و رشد كريستالها، ممكن است سنگهاي تزئيني مختلفي را با نام‌ها و بافتهاي متفاوت ريز و درشت تشكيل دهند. از لحاظ تقسيم‌بندي علمي سنگهاي چيني در گروه دگرگوني از انواع سنگهاي تزئيني قرار مي‌گيرند.

- سنگ چینی (کریستال): توده سنگهای آهکی یا دولومیتی هستند که در اثر عوامل درونی، نظیر درجه حرارت و فشار، دوباره متبلور شده‌اند و از این رو جزء سنگهای دگرگون به شمار می‌روند. سنگهای چینی در نقاط مختلف از نظر میزان دگرگونی و بعضی ترکیبات شیمیایی متفاوت هستند. سنگ چینی اغلب دارای بلورهای درشت است. این بلورهای درشت وجه تمایز سنگ چینی با سنگهای کربناتی رسوبی است. از نظر ساختمان درونی سنگ و دانه بندی کریستال سنگ، یک معدن با معدن دیگر متفاوت است. کانی اصلی تشکیل دهنده اغلب چینی‌ها کلسیت است. همچنین سنگهای چینی دارای کانی‌هایی مانند کوارتز، هماتیت، پیریت و … نیز هستند. در بعضی از سنگهای چینی کوارتز وجود دارد که با افزایش آن میزان سختی سنگ زیادتر می شود. اگر سنگ چینی کاملا ً خالص باشد دارای رنگ سفید و درخشندگی است. رنگ خاکستری روشن تا سیاه در این سنگها نشان دهنده وجود مواد کربن‌دار در آنهاست. رنگهای سبز معمولا ً توسط کلریت یا سیلیکات‌های دیگر تولید می‌شوند. رنگ صورتی و قرمز به علت وجود ذرات بسیار ریز پراکنده هماتیت و یا کربنات منگنز و رنگ زرد و کرم بر اثر وجود لیمونیت است.

شکل ۱۳. سنگ گرانیت قبل از صیقل‌یافتن و فراوری برای دیوارسازی پارک‌ها و فضاهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد

شکل ۱۴. از سنگ گرانیت برای سنگ اطراف سینک در آشپزخانه‌ها و نیز نمای داخلی آشپزخانه استفاده زیادی می‌شود

شکل ۱۵. استفاده از رنگها و طرح‌های متنوع سنگ گرانیت در کف ساختمان

شکل ۱۶. از سنگ گرانیت در کف راه‌پله‌ها و نیز کف ساختمان‌های اداری و مسکونی استفاده می‌شود.

جذب آب در سنگهای چینی یا سنگ آهک متبلور معمولا ً کمتر از ۱% است. وزن مخصوص آن ۷/ ۲ تن بر متر مکعب است و از مقاومت متوسطی برخوردار است. سنگ چینی مقاومتی بین ۱۹ تا ۱۴۰ مگاپاسکال دارد. مقاومت فشاری متوسط آن نیز در حدود ۱۱۰ مگاپاسکال است. مقاومت خمشی آن بین ۶ تا ۱۵ مگاپاسکال و مقاومت کششی آن به طور متوسط ۴ مگاپاسکال است. تخلخل این سنگ بسیار کم و بین ۳ /۰ تا ۲/ ۱ درصد است.

- سنگ ديوريت (Diorite):: از ديوريت براي سنگ نما، سنگ پله و كف و نيز در جاده سازي استفاده مي‌كنند. رنگ اين سنگ خاكستري، خاكستري تيره و گاهی خاكستري مايل به سبز است.

- سنگ گابرو (Gabbro): از گابرو به علت استحكام و مقاومت آن در برابر هوازدگي براي سنگ نما، كف، پل و تونل استفاده مي‌كنند. رنگ گابرو خاكستري مايل به سبز، سبز و گاهي سياه رنگ است.

- سنگ كوارتزيت (Quartzite) : ماسه سنگي دگرگون شده است كه سيمان سيليسي دارد. مصارف آن در بخشهاي خارج و داخل ساختمان، پل‌ها وتونل‌ها مي‌باشد (شکل‌های ۱۷ و ۱۸).

سنگ چینی در نمای خارجی: استفاده از سنگ چینی برای نما و فضای خارجی کاملاً فنی و صحیح است. سنگ چینی از لحاظ جذب آب و چسبندگی دوغاب بین گرانیت و تراورتن است. نه به اندازه ی تراورتن جذب کننده دوغاب و نه به اندازه گرانیت نچسب است.

در ایران استفاده از این سنگ برای نما از قدیم رایج بوده است. سنگ چینی نمای اصلی بسیاری از ساختمانهای قدیمی به خصوص در مناطق گرمسیر است. چرا که رنگ روشن آن باعث می‌شود تا گرمای زیادی جذب نما نشود و ساختمان از گرمای زیاد در امان باشد. مقاومت این سنگ در مقابل هوازدگی سطحی و عمقی به طور متوسط خوب و قابل اعتناست و در بعضی از معادن، سنگ چینی می‌تواند با تراورتن و گرانیت هم رقابت کند.

انواع تیشه:

از قدیم مرسوم بوده که سطح روی سنگ را با ابزار تیشه که روی آن به حالت ناخن درآمده، تیشه‌ای کنند. این کار به دلایل مختلف انجام می‌شده است. در صورت استفاده سنگ در کف از میزان لیزی سطح کاسته و ایجاد اصطکاک می‌شود. این کار معمولاً در کف فضاهای عمومی و یا روی پله‌ها انجام می‌شود. گاهی اوقات، تیشه دستی روی سنگ‌های نما هم صورت می‌گیرد. این کار بیشتر روی سنگ‌های تراورتن و یا بعضی از انواع سنگ‌های همانند سنگ سمیرم انجام شده است. در واقع با این کار به چند هدف می‌رسیدند.

سنگ‌ تیشه‌ای معمولاً دارای بافت یکسان و یکنواختی است. چنانچه سنگ‌های تراورتن ساب بخورد نقش اصلی خود را کاملاً مشخص و نمایان خوهد کرد. حال اگر این نقش نمایان و زیبا و جذاب نباشد می‌توان با تیشه‌ای کردن سطح آن فقط رنگ اصلی زمینه سنگ را نمایش داد و نقش‌های نازیبا در شلوغی تیشه محو می‌شود.

هنگامی که سنگ تراورتن و لایم استون تیشه‌ای می‌شوند، سفیدتر به چشم می‌آیند. در کل هنگامی که سنگ‌ها ساب می‌خورند، رنگ واقعیشان را که معمولاً تیره‌تر است نشان می‌دهند. لذا با تیشه‌ای کردن سنگ می‌توان آن را سفید نشان داد.

بعضی از سنگ‌ها به صورت ساب خورده استفاده چندانی ندارند و فقط صورت تیشه‌ای آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. مثلاً سمیرم یا نیزار از نوع سنگ‌های با جذب آب بالا هستند و ساب خورده آن‌ها بسیار سریع کثیف می شود. ضمن اینکه ساب خوبی هم بر‌نمی‌دارند.

شکل ۱۷. دو نمونه از سنگ کوارتزیت صیقل یافته

شکل ۱۸. سنگ کوارتزیت در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف که می‌تواند برای قسمت‌های مختلف از جمله کف مورد استفاده قرار بگیرد.

در تیشه کاری چنانچه تیشه در یک جهت و یکبار زده شود، به صورت تنک (گسترده) دیده می‌شود و به آن یک تیشه می‌گویند و اگر به صورت کاملاً پر زده شود طوری که سطح سنگ دیده نشود، به آن دو تیشه می‌گویند و چنانچه در دو جهت سنگ تیشه‌ای شود و سطح آن به صورت افقی و عمودی ابزار تیشه بخورد، به آن تیشه چپ و راست می‌گویند.

اگر سطح آن به صورت عمیق خراشیده شود به صورت آن کلنگی و اگر تلفیق این دو روش باشد به آن تیشه کلنگ می‌گویند.

در سال‌های گذشته که استقبال زیادی از سنگ‌های تیشه‌ای شد، این کار به سمت انجام با ماشین هم رفت و تیشه ماشینی هم رایج شد.

در ابتدا این تیشه‌ها توسط دستگاه‌ها از روی سنگ زده می‌شد که این کار باعث می‌شد میزان خراش‌های ناخن‌های تیشه روی سنگ متفاوت شود چرا که ضخامت سنگ‌ها در اغلب موارد متفاوت بود. بعدها این ایراد برطرف شد و در دستگاه‌های جدید خراش ضخامت سنگ تاثیری در میزان خراش روی سنگ نداشت. از آن‌جا که تیشه کاری به خوبی مورد استقبال قرار گرفت انواع دیگری از تیشه ماشینی رایج شد از جمله نوعی تیشه کاری به نام بوش همر .

اجرای این کار با ماشین به وسیله بوش همر انجام می‌شود این وسیله را روی چند کله در خط ساب می‌بندند و سنگ را از زیرش عبور می‌دهند. بسته به فشار باد می‌تواند اثر این خراش‌ها روی سنگ شدت و ضعف داشته باشد.

امروز این کار برای ایجاد سطح ناصاف روی سنگ بسیار رایج است و می‌تواند روی گرانیت، تروارتن و مرمریت و چینی انجام شود.

مضرس کردن گرانیت:

مضرس کردن سنگ به روش‌های دیگری هم انجام می‌شود که یکی از آن‌ها سند بلاست (Sandblast) است. چنانچه بخواهید سطح سنگ را به هر دلیلی از حالت سابیده خارج کرده و مضرس کنید می‌توانید مثل همان فرایندی که روی شیشه انجام می‌شود کاملاً سطح سنگ را به وسیله پمپ باد و ماسه سند بلاست کنید.

در این شیوه در صورت تمایل می‌توانید شبیه کار نوشتن روی دیوار با رنگ بارش و زینک عکس روی سنگ هم، نقش ایجاد کنید از دستخط گرفته تا خطوط هندسی را روی زینک عکس در می‌آورید سپس این شابلون را روی سطح مربوطه قرار داده همان فضاهای بریده شده مضرس می‌شود گاهی هم روی این فضاها را رنگ می‌کنند و از این اختلاف رنگ سطح به مطلوب‌ترین شکل استفاده می‌برند.

زیر کردن گرانیت برای استفاده در کف فضاهای خارجی بسیار پسندیده‌ و مورد تاکید است. برای این کار می‌توانید از چند روش استفاده کنید. مثلا همین رو سند بلاست، ولی اگر بخواهید عمق زیادی در سنگ ایجاد کنید و یا سنگ را زیاد زیر کنید به جای سنگ بلاست می‌توانید از شات بلاست استفاده کنید در این روش گرانیت در دستگاه شات بلاست قرار می‌گیرد. سطح گرانیت با ساچمه‌های فلزی مورد حمله قرار می‌‌گیرد تا روی آن زیر شود میزان این زبری بسته به میزان ماندن سنگ در درون دستگاه متفاوت است.

روش دیگر سوزاندن سطح گرانیت است که اصطلاحا به آن فلیم (Flame) می‌گویند.

این کار هم با روش دستی انجام می‌گیرد و هم ماشینی چنانچه گرانیت در معرض آتش مستقیم و نسبتاً موضعی قرار بگیرد چون حالت الاستیسیته بسیار کمی دارد یک پوسته از سطح آن جدا می‌شود در نتیجه سطح گرانیت ناصاف می‌شود این کار با دستگاه هوا برش هم روی زمین و هم در محل می‌تواند انجام شود با استفاده از دستگاه‌های فلیم هم می‌توان این کار را به صورت ماشینی انجام داد.

روش دیگر استفاده از دستگاه‌های تیشه کاری است یک پمپ باد به همراه یک نازل و یک ابزار دستگاهی را تشکیل می‌دهد که می‌تواند روی سنگ را در محل زبر کنند این کار از روش‌های تیشه ماشینی در جا است.

آنتیک کاری

همان‌طور که می‌شود از اسم آن حدس زد به کاری که سنگ را کهنه و قدیمی ‌نشان می‌دهد آنتیک کاری می‌گویند. آنتیک کاری روش‌های مختلفی دارد. این کار معمولاًروی سنگ تراورتن انجام می‌شود ولی قابلیت اجرا روی سنگ‌های دیگر هم دارند. هر چند زیبایی این عمل با سنگ تراورتن چیز دیگری است.

روش معمول مرسوم و صحیح آنتیک کاری، صورت مکانیکی آن است. یعنی سنگ تراورتن در محفظه‌ای ریخته شود که در آن ساچمه‌هایی از فلز و یا سنگ‌های محکم‌تر قرار دارند. فضای مخلوط از سنگ مورد نظر و ساچمه‌ها در مدت زمانی خاص که بستگی به جنس سنگ و دستگاه و میزان توقع ما از آنتیک کاری دارد حول محوری می‌چرخد و عمل آنتیک کاری انجام می‌شود. چرا که سطح آن توسط جسم محکم‌تر خورده می‌شود و گوشه تیز سنگ‌ها نیز تبدیل به حالات ربع دایره می‌شود که در اصطلاح به آن تامبل می‌گویند.

روش دیگر آنتیک کاری استفاده از اسید است چنانچه شما سطح روی تراورتن را با اسید شستشو دهید، تبدیل به آنتیک می‌شود. البته به این دلیل که معمولا اسید به طور کامل از سنگ خارج نمی شود. این خوردگی تا مدت‌ها ادامه پیدا می‌کند که این یکی از ضعف‌های آنتیک کاری با اسید است برای این کار معمولاً از اسید سولفوریک با غلظت کم حدود ۳۰ درصد استفاده می‌شود.

روش بعدی آنتیک کاری سطح سنگ روشی است که به محصول آن چرمی ‌گویند. تقریبا همه مرمریت‌ها، تراورتن‌ها و گرانیت‌ها را می‌توان چرمی کرد. بهترین و بیشترین کاربرد چرمی روی سنگ‌های تراورتن و بعد از آن مرمریت است. در این روش روی خط ساب به جای لقمه‌های معمول ساب لقمه‌های مخصوصی می‌بندند که قسمت‌های ضعیف‌تر سنگ را تحت تاثیر قرار داده پستی و بلندی مطلوبی به سنگ می‌دهد و در آخرین مرحله ساب هم می‌توان لقمه‌هایی بست که سطح سنگ را نسبتاً براق کند.

سبک چرمی در هر سنگی ظاهر متفاوتی به آن سنگ می‌دهد. در تراورتن‌ها به دلیل تخلخل زیاد هم ‌می‌توان بعد از پر کردن سوراخ‌ها سنگ را چرمی کرد و هم بدون پر کردن سوراخ‌ها این کار را انجام داد. در مرمریت‌ها که معمولاً دارای رگه‌های ضعیف‌ هستند. این لقمه‌های فرچه مانند بیشتر روی همین رگه‌ها اثر می‌گذارد و آن‌ها را فرو می‌برند.

امروزه استفاده از سنگ چرمی در تمام قسمت‌های ساختمان از نما گرفته تا محوطه و داخل فضاهای راه پله و داخل فضاهای داخلی ساختمان کابرد دارد. با این شیوه می توان سنگ را زیباتر و طبیعی‌تر جلوه داد.

ساب یا پولیش(Polish):

چنانچه سنگ بعد از طی مرحله برش وارد دستگاه ساب شود فرآیند پولیش آغاز می‌شود. ساب یا پولیش در سنگ‌های مختلف شیوه‌ها و دستور العمل‌های متفاوتی دارد (شکل ۱۹).

ساب در گرانیت و چینی کاملاً یکسان است و سنگ فقط با لقمه‌ ساب‌های طراحی شده سابیده و براق می‌شود ولی در مرمرها و مرمریت‌ها قبل وحین ساب بعضاً نیاز است که کارهای خاصی روی سنگ انجام شود. چنانچه دستگاه اصطلاحاً خرد باشد باید قبل از ورود به دستگاه ساب توری رزین شود به این صورت که پشت سنگ مرمر یا مرمریت را با یک شبکه توری و ماده‌ای که به رزین یا چسب توری معروف است می‌چسباند. این کار باعث می‌شود سنگ استحکام و یکپارچگی خود را حین عمل ساب و بعد از آن حفظ کند.

سنگ مرمریت گاهی بعضاً دارای ترک‌های ریز و سطحی و یا سوراخ‌های کوچکی است و به همین خاطر باید رزین شود این ماده پرکننده متفاوتی دارد که به آن‌ها اشاره خواهد شد.

شکل ۱۹. سنگ برش خورده قبل از پولیش و نمایی از یکی از دستگاه‌های پولیش سنگ در کارخانه فراوری سنگ

به تشخیص مسئول فنی کارخانه سنگ مرمر و مرمریت با پرکننده و محافظت کننده مخصوص آماده برای ساب می‌شود و پس از ساب به ابعاد مورد نظر برش می‌خورد.

فرایند ساب در سنگ‌های تراورتن تخصصی و علمی و تجربی و هزینه بر است لذا باید دقت لازم در آن به عمل آید.

سنگ تراوردن اساساً متخلخل است. چنانچه خواسته باشیم سوراخ‌های آن را پر کنیم تا در سنگ نهایی خلل و فرج دیده نشود باید متوسل به روش‌های خاصی شویم ابتدای ورود تراورتن به بازار برای این کار بعضاً از پارافین هم رنگ شده با سنگ‌ استفاده می‌شد که به آن بتونه شمعی می‌گفتند. توضیح این‌که سطح تراورتن ساب خوره را با پارافین رقیق شده می‌پوشانند.

وقتی پارافین‌های با حرارت مستقیم شعله روان شده و در سوراخ‌های سطح نفوذ می‌کرد و خشک می‌شد اضافه آن را با کاردک جمع می‌کردند بدیهی است این روش پر کردن خلل و فرج تراورتن یک شیوه آشکار از تقلب و یا کار قلابی است. خوشبختانه در حال حاضر کمتر دیده می‌شود. چرا که این بتونه‌ها با قرار گرفتن در معرض آفتاب و سرما و گرما روی سنگ جاری می‌شوند و سطح سنگ را کثیف و زشت می‌کنند و در ضمن فاقد مقاومت کافی هستند.

برای تشخیص این بتونه می‌توان از یک جسم نوک تیز استفاده کرد به این صورت که اگر این جسم را در سوراخ پر شده تراورتن فشار دهید و در آن فرو برود، مشخص می‌شود که این سوراخ با بتونه پر شده است. چرا که روش‌های دیگر پر کردن سنگ این قدر راحت تسلیم یک جسم فرو رونده نمی‌شوند.

یکی از روش‌های پرکردن سنگ تراورتن که محاسن و معایب خود را دارد، پر کردن سنگ با سیمان مخصوص است. اصطلاحاً به سنگی که با این روش کار شده پر شده با سیمان می‌گویند. در این روش سنگ دارای سوراخ را ابتدا کالیبر می‌کنند. یعنی با دستگاهی که وظیفه آن هم اندازه کردن ضخامت سنگ‌ها و از بین بردن نقش احتمالی و رد پای دیسک قله بر روی سنگ بریده شده است. کالیبر می کنند در ادامه سنگ به وسیله دستگاه مخصوصی با سیمان پر می شود. این دستگاه سیمان تهیه شده را در ۳ یا ۴ یا ۵ مرحله از رقیق تا غلیظ با فشار به تراورتن تزریق می‌کند.

سیمان به کار رفته ترکیبی از سیمان سفید و کربنات کلسیم میکرونیزه، چسب مخصوص، رنگدانه‌های خاص است تراورتن پر شده پس از طی این مرحله در محلی نگاه داشته می‌شود.

در این مرحله که یک هفته طول می کشد، سنگ باید هوا بخورد و روزانه به آن آب داده شود تا گیرش اولیه سیمان انجام شود.

بعد از حدود یک هفته سنگ با دستگاه سابیده می‌شود. چنانچه بخواهیم محصول نهایی مات باشد فقط چند کبه ابتدایی خط ساب روی سنگ سوار شود سنگ ساب می‌خورد و سطح آن به صورت مات باقی می‌ماند. ولی اگر بخواهیم سنگ ساب خورده براق باشد تمام کله‌های خط ساب که برای این کار طراحی شده‌اند روی سنگ سوار می‌شوند.

این روش برای مصرف کننده فقط یک ایراد دارد. سطح این سنگها دارای دو قسمت می‌شود.

قسمت‌هایی که پر شده و قسمت‌هایی که خود سنگ است، قسمت‌هایی که توسط سیمان پر شده است براق نمی‌شود ولی قسمت‌هایی که خود سنگ را می‌بینیم براق است این در صورتی است که سنگ به صورت براق مورد نظر باشد. اما اگر به صورت مات مورد نظر باشد این ایراد مرتفع می‌شود. در محصول براق اگر سطح سنگ دارای سوراخ‌های زیادی باشد قسمت زیادی از سنگ انعکاس نور و براقیت نخواهد داشت که این ایراد اساسی سنگ‌های پر شده با سیمان است.

قابل ذکر است که عمل پر کردن با سیمان در سنگ‌های تراورتن رایج است و در مابقی سنگ‌ها تنها در مواردی معدودی انجام می‌شود به هر حال ایرادی که ذکر شد در کنار محاسن زیادی که این روش دارد باید مورد توجه قرار گیرد.

در قسمت پر کردن با رزین‌ها به این موضوع خواهیم پرداخت که رزین‌ها تغییر رنگ در مجاورت آفتاب دارند، ولی سیمان‌ها از این عیب مبرا هستند. ضریب طولی و حجمی سنگ و سیمان بسیار به هم نزدیک است و چنانچه سنگ در معرض سرما و گرما قرار گیرد احتمال جدا شدن سیمان از آن به خاطر اختلاف تغییر طول تقریبا منتفی است از طرفی چسبندگی سیمان به سنگ امری است طبیعی و جز محسنات سیمان به حساب می‌آید.

چنانچه عمل پر شدن سیمان به وسیله دستگاه و با رعایت قواعد انجام شود، شاهد کمترین مقدار سوراخ حتی به اندازه یک سوزن در سنگ ساب خورده خواهیم بود. چرا که سیمان با فشار مناسبی درون سنگ تزریق می‌شود و فقط رزین‌های کمی که رقیق و با قدرت نفوذ بالا هستند می‌توانند این حجم از خلل و فرج را پر کنند. طبیعی است که این نوع رزین‌ها گران باشند.

نکته مهم این است که نمودار گیرش مواد سیمانی پر کننده، همان نمودار سیمان است. یعنی تا ۲۸ روز از گیرش به ۹۸ درصد مقاومتش می‌رسد و دو درصد باقیمانده سال‌ها طول می‌کشد. یعنی لازم است این محصولات تا یک ماه پس از تولید به طور مرتب مثل بتن آب داده شوند تا عمل هیدارتاسیون سیمان به طور کامل انجام شود.

بیشتر مصرف کنندگان توقع براقیت و ساب خوب را از یک محصول رزین شده دارند در حالی که چنین توقعی معمولاً برآورده نمی‌شود و نتیجه نهایی چنین حاصلی را در بر ندارد. چرا که غالباً کار پر شدن سورا‌‌خ ها با رزین در ایران به صورت صحیح انجام نمی‌شود و اساساً چنانچه سطح پر شده با رزین براق نباشد، به هدفمان نرسیده‌ایم. ساب سنگ با دستگاه ساب پس از طی مرحله پر شدن انجام می‌شود. دستگاه ساب بسته به جنس سنگ و این‌که سخت باشد یا نرم دارای تعداد کله‌گی و انواع ساینده‌های متفاوت است. تعداد هر دستگاه ساب در گرانیت بین ۱۶ تا ۲۲ کله و در ماربل بین ۱۰ تا ۱۶ کله است که اصطلاحاً به ساب ۱۶ کله یا … معروف است.

سنگ اسلب معمولاً پیش ساب می‌شود و این کار به جای کالیبر انجام می شود. دستگاه کالیبر یا پیش ساب دارای تعدادی هد است که معمولاً با ترکیب دو + سه سه یا سه + چهار کله مخصوص کالیبر + پیش ساب است شناخته می‌شود. پیش ساب سنگ اسلب نرم هم بین دو تا شش کله دارد.

عملیات ساب با لقمه‌‌های زبرتر شروع شده و قدم به قدم ادامه پیدا می کند تا به لقمه‌های نرم‌تر زیاد می رسد و کم کم سنگ براقیت مورد نظر را به دست می‌آورد. برای رسیدن به این براقیت معمولاً در دو مرحله آخر از لقمه‌های اسیدی استفاده می‌کنند.

رزین کاری:

یکی از روش‌های پر کردن حفره‌های سنگ با هدف مقاوم سازی و افزایش کیفیت ظاهری سنگ‌های بریده شده استفاده از رزین‌ها است. این کار هم روی بلوک و هم روی سنگ قبل از ساب خوردن قابلیت اجرا دارد.

در اینجا به حالت دوم یعنی اجرای رزین روی سنگ پیش از ساب خوردن می‌پردازیم.

البته کاملاً مشخص است تنها سوراخ‌هایی امکان پر شدن، چه با رزین و چه با سیمان را دارند، که در سطح سنگ دارای راه باشند.

در این قسمت پس از سیمان به دو پر کننده دیگر یعنی ماستیک‌های اپوکسی و ماستیک های پلی استر می پردازیم که اصطلاحاً به هر دو در بازار رزین گفته می‌شود. البته ماده اولیه و سازنده ماستیک‌های اپوکسی و پلی استر است. رزین پلی استر در حالت‌های مایع نیمه جامد و جامد موجود است. این رزین‌ها هم شفاف هستند و هم رنگی و هم می تواند با رنگدانه به رنگ‌های مختلفی درآیند. آن‌‌چه که ما در اغلب سنگبرهای فعلی می‌بینیم، استفاده از این رزین است. چرا که هم ارزان‌تراست و هم نیاز به تجهیزات خاصی ندارد و می‌توان آن‌ را با کاردک روی سنگ کشید و در آفتاب خشک کرد. این رزین ها در برابر اشعه‌ها مقاومت بالایی دارد و دارای ویسکوزیته زیادی است این رزین هم مثل دیگر رزین‌ها برای گیرش نیاز به ترکیب با سخت کننده (Hardener) مخصوص دارد. زمان واکنش در رزین پلی استر سریع‌تر از رزین اپوکسی است و به خاطر ویسکوزیته بالا و سفت شدن سریع عمق نفوذ کمتری نسبت به اپوکسی در سنگ دارد.

سنگ بعد از پیش ساب به علت تماس زیاد با آب کاملاً خیس است و لازم است قبل از تماس با رزین خشک شود. این کار هم‌ می‌تواند به وسیله کوره روی خط ساب انجام شود و هم به وسیله آفتاب و به صورت طبیعی پس از اینکه سطح روی سنگ توسط رزین پوشیده شده دوباره باید در معرض گرما قرار بگیرد. این کار هم یا با کوره و یا با آفتاب انجام می‌شود.

پس چنانچه خط ساب دارای کوره باشد، هم قبل از رزین برای خشک شدن سنگ از آن استفاده می‌شود هم بعد از رزین جهت پخت رزین.

چنانچه بخواهیم فراوری بهتری روی سنگ انجام دهیم و سنگ ارزش آن را داشته باشد، می‌توانیم از رزین اپوکسی استفاده کنیم البته رزین اپوکسی قیمت بالاتری نسبت به سیمان و رزین پلی استر دارد ولی در مقابل اشعه UV مقاوم است. یعنی در مقابل نور خورشید زرد نمی‌شود به دلیل غلظت کمتر وزمان گیرش پایین‌تر نفوذ بیشتری در سنگ دارد.

جنس رزین اپوکسی بسیار محکم‌تر از رزین پلی استر است. به طوری که تنش حد تحمل رزین اپوکسی ۵۰-۶۰ مگا پاسگال است در حالی که حد تحمل رزین پلی ستر ۱۳-۱۴ مگا پاسگال است با این‌که استفاده از این رزین در بازارهای جهانی بسیار رایج است. متاسفانه هنوز در ایران آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است. البته هر رزینی که از آن استفاده می کنیم باید ضریب انبساط طولی و حجمی نزدیک به سنگ داشته باشد. سطح آن پس از استفاده، ساب بردارد و پس از مصرف نشست نکند.

یکی از اشکالات اساسی که در سنگ‌های رزین شده بسیار دیده می‌شود نشست رزین است که برای جلوگیری از چنین نقصی می‌بایست سوراخ‌های درشت را با عمل وصله کردن پوشاند و در ضمن از انجام رزین به صورت سطحی خودداری کرد. بعضاً دیده می‌شود که سنگ بعد از رزین پر از سوراخ‌های ریز و درشت است.

بدیهی است ایراد به دلیل رزین کاری بسیار سطحی است که با اولین تماس کلگی ساب رزین کاملاً از بین می‌رود. دلیل دیگر آن پیدایش سوراخ های جدید در سطح سنگ به علت سابیده شدن بیش از اندازه سنگ بعد از رزین کاری است.

رزین‌ها قابلیت تغییر رنگ دارند معمولاً رنگ آنها را با سنگی که مورد استفاده قرار می‌گیرد، متناسب می‌کنند. البته رزین شفاف رنگ ندارد و در سنگ‌های مرمر و تراورتن‌های با ارزشی که سوراخ های سطحی دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نوع دیگر رزین از لحاظ رنگ رزین بی رنگ است که به طور تخصصی جهت کار بر روی سنگ مرمرهایی ساخته شده که باید نور را از خود عبور دهند.

روش دیگری که شاید به زودی جایگزین روش‌های سنتی شود رزین UV است. تفاوت آن با رزین‌های دیگر این است که هاردنر یا سخت کننده آن اشعه UV است و در آن از هیچ هاردنر شیمیایی استفاده نشده است. از آ‌نجا که این رزین روی سنگ سخت نمی‌شود، می‌توان اضافه آن را به راحتی جمع کرد. فقط برای خشک شدن این رزین باید از کوره‌های مخصوص تابش اشعه UV استفاده کرد.

• اصطلاحات بازار و نکات مهم خرید: دو گروه از سنگ‌هاي طبيعي که در نماي ساختمان به کار مي‌روند، سنگ‌هاي آهکي و سنگ‌هاي آذرين هستند. سنگ‌هاي آهکي معمولاً به دليل وجود رگه‌هايي که در آنها ديده می‌شود، استحکام چنداني ندارند. مشکل سنگ‌هاي آذرين معمولاً جذب آب پايين و عدم چسبندگي با بدنه ساختمان است. نماي ساختمان به دليل قرار گرفتن در معرض شرايط جوي (باران، يخبندان، آفتاب و آلاينده‌ها) از اهميت خاصي برخوردار است. سنگ نما بايد ويژگيهاي خاصي داشته باشد تا بتواند در برابر اين عوامل دوام بياورد. بنابراين سنگي که جهت نما استفاده می‌شود بايد شرايط زير را داشته باشد:

- متناسب با آب و هواي منطقه باشد: سنگ بايد متناسب با شرايط اقليمي انتخاب گردد. مثلاً در مناطق سرد و مرطوب، سنگ بايد داراي تخلخل بسيار کم باشد. در غیر این صورت ممکن است بر اثر يخبندان متلاشي شود يا در مکان‌هايي که امکان وزش طوفان شن وجود دارد، سنگ در معرض سايش بوده و بايد مقاومت به سايش بالا داشته باشد.

- قابليت صيقل خوردن و برش را داشته باشد.

- مقاومت‌هاي کششي و خمشي نسبتا خوبي را دارا باشد.

- ترکيبات کاني شناسي آن بايد در نظر گرفته شود: کانيهاي مضر (کانيهاي آهن) در برابر آب و هوا اکسيده شده و در نتيجه فرسودگي زودرس را به وجود مي آورند. وجود ناخالصي به صورت مجتمع در يک نقطه و يا يک امتداد، نقطه ضعف بوده و مي‌تواند باعث تخريب سنگ شود.

- سنگ انتخابي بايد چسبندگي خوبي را با ملات داشته باشد (داراي جذب آب مناسب باشد).

- رنگ آن با ثبات باشد و در برابر بخارها و گازها و پرتو آفتاب پايدار باشد.

نکاتی کاربردی در خصوص انتخاب سنگ ساختمانی مناسب

انتخاب سنگ ساختمانی مناسب که با شرایط آب و هوایی محیط سازگاری بیشتری داشته باشد تا دوام سازه را تضمین کند. نکته حایز اهمیتی است که باید از سوی خریداران آن در نظر گرفته شود. به دلیل نبود اطلاعات کافی در خصوص سنگ‌های ساختمانی در بین مصرف کنندگان، در اینجا سعی شده به اختصار اطلاعاتی کاربردی جهت انتخاب سنگ ساختمانی مناسب ارائه شود.

خریداران سنگ‌های ساختمانی معمولاً با مشکل انتخاب سنگ مناسب روبرو هستند و در اغلب موارد انتخاب خود را بر اساس شنیده‌های خود از دیگران و معیارهای غلط انجام می‌دهند. در صورتی که با یک انتخاب درست می‌توان ماندگاری، زیبایی و دوام سازه را افزایش داده و هزینه‌های تعمیرات و بازسازی در آینده را  کاهش داد (شکل ۲۰).

اولین نکته‌ای که در خرید سنگ‌های ساختمانی باید به آن توجه کرد این است که سنگ یک ماده طبیعی است و از دل زمین استخراج می‌شود. بنابراین نباید توقع این را داشت که مانند نئوپان، سرامیک، موزاییک و … با یک محصول یکدست و بدون تغییر در بافت و رنگ و طرح که مصنوع دست انسان هستند مواجه باشیم. سنگ زیبایی نهفته در دل طبیعت را در خود دارد و کسی که سنگ را به عنوان یک محصول طبیعی انتخاب می‌کند، باید بازی رنگ و طرح آن را نیز بپذیرد.

اگر قصد خرید سنگ برای ساختمان خود را دارید، با توجه به فضایی از ساختمان که قصد نصب سنگ در آن را دارید، باید نوع آن را انتخاب کنید. به طور معمول فضاها به چند دسته زیر تقسیم می‌شوند:

- نمای خارجی

- نمای داخلی

- کف پله و پاگرد

- کف فرش فضاهای داخلی مسکونی

- کف فرش فضاهای داخلی تجاری و اداری

- کف فرش بام و پیاده رو

- سرویس  بهداشتی

- درپوش دیوارهای محوطه، حیاط و جان پناه بام

- سنگ روی کابینت و اپن

دسته‌بندی سنگهای موجود در بازار:

- تراورتن

- گرانیت

- مرمریت

- چینی

- لایم استون

- ترا انیکس

- سند استون

- انیکس

حال با توجه به تقسیم بندهای فوق و نوع آب و هوای هر منطقه می‌توان سنگ مناسب را انتخاب کرد.

توجه: یک روش سریع برای پی بردن به جنس مناسب سنگ و عاری از ترک بودن آن این است که پس از ضربه زدن به سنگ توسط یه شئ فلزی یا سنگی صدایی شبیه صدای ضربه زدن به شیشه از آن شنیده شود.

شکل ۲۰. تنوع سنگ‌ها در بازار همواره برای خریداران انتخاب را مشکل کرده است. انتخاب همیشه باید با درنظرگرفتن موارد لازم از جمله نوع کاربرد سنگ صورت بگیرد.

نمای خارجی :

سنگ‌های تراورتن، گرانیت و سند استون از جمله سنگهای مناسب برای نمای خارجی ساختمان می‌باشند.

البته اکثر گرانیت‌ها نیز دارای این خصوصیات هستند. اما بعضاً رطوبت هوا ممکن است باعث اکسید شدن کانی‌های آهن موجود در سنگ شده و موجب نازیبا شدن ظاهر سنگ شود و در بعضی از انواع تیره آنها نور خورشید موجب از دست رفتن رنگ طبیعی سنگ شود.

البته باید در نظر گرفته شود که روش نصب سنگ برای نمای خارجی با بقیه موارد فرق می‌کند. با توجه به اختلاف دمای محیط بیرون در شب و روز و تغییرات فصول و در نتیجه انبساط و انقباض سنگ، اگر از روش نصب دوغاب سیمان استفاده شده باشد، احتمال کنده شدن سنگ از روی نما وجود دارد. بنابراین با اسکوپ کردن پشت سنگ آن را روی نما محکم می‌کنند. در غیر این صورت باید اندکی بعد از نصب جهت جلوگیری از ریزش سنگها، تک تک آنها را به نما پیچ کرد که ظاهر خوبی ندارد. پس بهتر است هزینه‌ای که قرار است بعد از نصب صرف این کار شود، قبل از نصب صرف اسکوپ کردن آن شود. روش دیگر روش خشکه چینی است که در این روش با استفاده از پروفیل و نبشی‌های فلزی پشت کار را شاسی کشی کرده و سنگ را که بصورت تایل می‌باشد بوسیله گیره روی شاسی محکم می‌کنند. با توجه به تفاوت ساختار شکلی گرانیت و تراورتن پیشنهاد می‌شود در کنار هم کار نشوند.

تنوع رنگ و هارمونی رنگها از دیگر مواردی است که در انتخاب می‌تواند موثر باشد

انواع تراورتن های رنگی و گرانیت‌ها، برای این موضوع پیشنهاد می‌شود.

نمای داخلی:

مرمریت، تراورتن، گرانیت، چینی، لایم استون و تقریباً تمام سنگها را می‌توان برای دیوارهای داخلی ساختمان بکار برد و این به این خاطر است که سنگ در معرض تغییرات جوی قرار ندارد.

با این حال ممکن است در طراحی فضاهای داخلی ما محدودیت‌هایی در رنگ و ابعاد سنگها (به دلیل ناکافی بودن نور طبیعی فضا و …) وجود داشته باشد و یا عواملی همچون رطوبت زیاد، نیاز به نظافت مکرر محیط و اهمیت داشتن سختی در مقابل سایش و براقییت ساب سطح سنگ، انتخاب ما را محدودتر کنند.

با اینکه امروزه مرمرییت‌ها به دلیل جلاپذیری خوب و تنوع زیادشان در رنگ و طرح و قیمت، طرفدار زیادی در سنگ‌کاریهای داخل دارند، نمی‌توان از زیبایی و تنوع سنگ‌های تراورتن و آنتیک گذشت، که جلوه‌های بسیار زیبایی را از ترکیب آنها می‌توان در لابی‌ها، پاگردها، اطراف درب آسانسورها، دیوارهای راه پله، دیوارهای پارکینگ و … خلق کرد.

راه پله و پاگرد:

انتخاب سنگ مناسب برای این قسمت از ساختمان بسیار حائز اهمیت است. معمولاً استفاده از سنگهای گرانیت به دلیل مقاومت بالا در مقابل سایش، رطوبت و ضربه، بسیار معمول است. اما با این حال تعدادی از مرمریت‌ها (مانند مرمریت خوی، خوبسنگان، صلصالی، کوثر، گلبهار، و…) و لایم‌استون‌ها (مانند گوهره و بوژان) نیز برای استفاده در راه پله‌ها توصیه می‌شوند. لازم به ذکر است قیمت بعضی از مرمریت‌ها در سایز پله بسیار بیشتر از برخی از گرانیت‌ها می‌باشد، که بستگی به نظر خریدار و بودجه وی دارد.

توجه۱: پلکان ساختمانهای اداری و تجاری و مدارس که آمد و شد زیادی دارند می‌بایست حتماً از جنس مرمریت مرغوب یا گرانیت باشند در غیر این صورت به سرعت فرسوده شده و زیبایی خود را از دست می‌دهند.

توجه۲: پلکان ورودی ساختمان که در فضای باز قرار گرفته است، حتما باید سطح آن از اصطکاک کافی برخوردار باشد تا در مواقع بارندگی و یخبندان افراد براحتی از روی آن تردد کنند.

جهت ایجاد اصطکاک لازم بر روی سطح سنگ روش‌های متعددی مثل : تیشه‌ای کردن سطح سنگ، شیار زدن، فلیم کردن، و برجسته کردن لبه پله، وجود دارد.

کف فرش فضاهای داخلی مسکونی:

سازندگان خوش ذوق و افرادی که اهمیت زیادی به کیفیت بنا می‌دهند، استفاده از سنگ را برای کف فرش واحدهای مسکونی با هیچ گزینه جایگزینی (مانند سرامیک پارکت و …)عوض نمی‌کنند. از جمله دلایل تصمیم ایشان را می‌توان به تاثیر عواملی چون: دوام، رنگ طبیعی، مقاومت در برابر ضربه اجسام نوک تیز، ساب و جلا پذیری مجدد، زیبا و شکیل شدن فضای داخل، نگهداری خوب گرما در سیستم‌های گرمایش از کف دانست. البته بسیاری از سازندگان ساختمان به جهت صرفه جویی در هزینه‌های ساخت بیشتر تمایل به استفاده از سرامیک و یا موزاییک برای کف فرش واحدهای مسکونی دارند. بهترین گزینه برای کف فرش واحد مسکونی، مرمریت‌ها هستند. زیبایی و ساب‌پذیری خوب آنها باعث شده تا در کارخانجات سنگبری، نوع مرغوب آنها را حتی تا سایز ۱× ۱ متر و بعضاٌ بیشتر نیز برش دهند.

ابعاد معمول و استاندارد سنگ‌های مرمریت برای کف به قرار زیر است:

ابعاد به سانتیمتر است ۳۰×۳۰  و  ۴۰×۴۰  و  ۵۰×۵۰  و  ۶۰×۶۰

پیشنهاد: مرمریت دهبید، خوی، نمین، انیکس (مرمر)، خوبسنگان، آباده، صلصالی، فراز و …

کف فرش فضاهای داخلی تجاری و اداری: همانطور که قبلاً در خصوص فواید استفاده از سنگ در کف فرش فضاهای داخلی مسکونی ذکر شد، فضاهای اداری و تجاری نیز از این قاعده مستثنا نیستند و کاربرد سنگ در آنها بسیار معمول و بجاست. با این تفاوت که در انتخاب نوع سنگ در این مورد باید دقت بیشتری کرد. زیرا در فضاهای اداری و تجاری تردد افراد بسیار بیشتر از مسکونی بوده و سطح با فرش و یا موکت پوشیده نمی‌شود. لذا مرغوبیت سنگ بسیار حایز اهمیت است.

پیشنهاد: مرمریت خوی، خوبسنگان

کف فرش بام و پیاده رو:

استفاده از سنگهای تراورتن، چینی و گرانیت بسیار برای کف، فرش بام و پیاده رو مناسب است. مقاومت در برابر رطوبت و فشار و یخ زدگی از جمله مشخصات این سنگ‌ها می‌باشد.

توجه: معمولاً برای جلوگیری از لغزیدن پا در مواقع بارندگی و یخبندان، هنگام راه رفتن روی سطوح فرش شده با سنگ معمولاً سطح سنگ را صیقلی نمی‌کنند و بعضاً سطح آنها را نیز به روش‌هایی برجسته می‌کنند تا اصطکاک آن را افزایش دهند.

پیشنهاد: گرانیت‌های ارزان قیمت‌تر مثل گرانیت سفید نطنز، مروارید مشهد، نهبندان و انواع تراورتن که بصورت بی موج بریده شده باشند، زیرا در این حالت سنگ مقاومت بیشتری را در برابر فشار و ضربه تحمل می‌کند.

سرویس بهداشتی:

کاربرد سنگ در کفپوش و دیوارهای سرویس بهداشتی موجب سهولت در نظافت آن  می‌شود و به دلیل دوام بالای سنگ در برابر رطوبت و مواد شوینده و لکه‌بر، استفاده از سنگ بخصوص در سرویس‌های بهداشتی عمومی مثل پارک‌ها، اماکن زیارتی و … بسیار متداول می‌باشد.

توجه: استفاده از سنگهای مرمریت برای سرویس‌های بهداشتی توصیه نمی‌شود.

پیشنهاد: چینی سفید سیرجان، کریستال لایبید، چینی الیگودرز، چینی ازنا، چینی نیریز و …

درپوش دیوار محوطه،حیاط و جانپناه بام

تراورتن بهترین و ارزان‌ترین گزینه برای در پوش دیوارها می‌باشد.

توجه: نکته قابل توجه در خصوص درپوش روی لبه دیوار، شیار زیرین لبه سنگ است که به آن آبچکان نیز می‌گویند.

آبچکان شیاری است جهت جلوگیری از سرازیر شدن آب باران از روی سطح سنگ درپوش به روی پوشش دیوار زیرینش، تا از تخریب پوشش سطح دیوار توسط آب جلوگیری شود.

سنگ روی کابینت و اپن

سنگ روی کابینت و اپن باید در مقابل ضربه، سایش و رطوبت مقاوم بوده و تحمل وزن را داشته باشد. در ضمن بسیار مهم است که کمترین واکنش را با مواد غذایی و شوینده داشته باشد.

پیشنهاد: سنگهای گرانیت و چینی گزینه‌های مناسبی برای کابینت و اپن هستند.

• شرایط حمل و نگهداری کارگاهی: با توجه به اینکه سنگ‌ها مصالح مقاوم و در عین حال شکننده هستند، مهم‌ترین نکته در حمل و نقل و نگهداری آنها توجه به این موضوع است که این عملیات طوری انجام شود که سنگ‌ها آسیب ندیده و نشکنند. همچنین باید سنگ‌ها در محلی که به دور از آلودگی‌های محیطی مانند گل و لای و روغن‌ها و … باشند، نگهداری شوند.

در هنگام انبار كردن سنگ‌ها در كارگاه بايد آنها را بر اساس نوع و ضخامت، دسته‌بندي و به صورت ورق‌هاي عمودي و يا مورب به يكديگر تكيه داد تا سطوح آنها در معرض مستقيم آب باران و هوا قرار نگيرد و از ايجاد يخبندان بر روي آنها وضربه خوردن قطعات جلوگيري به عمل آيد (شکل ۲۱).

۱-۲-۵. نحوه اجرای کلی:

ابتدا زیر اولین رج سنگ نما را تراز می‌نمایند. این کار را می‌توان با شمشه‌گری به وسیله ملات ماسه سیمان انجام داد. سپس عمل قپان اندازی انجام می‌شود. با توجه به اینکه هر رج با رج‌های زیرین خود باید کاملاً هم باد باشد و کل نما نیز باید کاملاً شاقول باشد. برای رسیدن به این اهداف از عمل قاپان اندازی استفاده می‌شود. به این ترتیب که از لبه جانپناه بام تا سطح شروع کار وزنه‌ای را که قاپان نامیده می‌شود و ممکن است همان شاقول سنگین باشد با فاصله‌ای که به اندازه ضخامت سنگ و ملات پشت سنگ از بدنه نما آویزان می‌کنند تا راستای شاقول و باد سنگ‌ها را مشخص نماید. سپس این قاپان‌ها را فیکس می‌نمایند. البته در ساختمانهای بلند می‌توان این کار را با استفاده از دوربین انجام داد. سنگ جزء مواد و عناصری است که اجزا اصلی مصالح ساختمان را تشکیل میدهد. سنگ در ساختمان به صورتهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد، برای اجرای سنگ در نمای ساختمان عمدتاً سنگ به ضخامت مورد نظر از ۱.۵ تا ۲.۵ سانتیمتر وگاهی مواقع به ضخامت بیشتر از ۵/۲ و یا کمتر از ۵/۱ سانتیمتر بنا به مورد استفاده در کارگاه‌های سنگبری بریده و سطح نمای آن در اکثر موارد صیقل داده شده و در ابعاد و عرضهای معمولاً ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر برش داده که جهت استفاده به نام سنگ پلاک وارد کارگاه می‌گردد.

شکل ۲۱. نگهداری سنگ‌های ساختمانی باید در مکان مناسب و به دور از آلودگی‌های مختلف و همچنین صدمات فیزیکی باشد.

نحوه اجرای سنگ پلاک در دیوار

نحوه اجرا بدین صورت می‌باشد که ابتدا سنگ در اندازه مورد نظر توسط قلابی از میلگرد (معمولاً نمره ۶ که به حالت نیم دایره خم داده شده) در محل خود به صورت شاقول و تراز قرار گرفته و سپس فاصله بین سنگ و دیوار که حداقل ۲ سانتیمتر و حداکثر ۳ سانتیمتر باید باشد، به وسیله دوغاب ماسه وسیمان به عیار سیمان ۴۰۰ کیلوگرم در متر مکعب پر می‌گردد. که با خشک شدن دوغاب و ایجاد چسبندگی بین سنگ و دوغاب و دیوار, سنگ در محل خود ثابت قرار می‌گیرد و به همین ترتیب سنگهای پلاک رگ به رگ روی هم قرار می‌گیرند.

روشهای اتصال و محکم کردن سنگ پلاک بر روی نما

با توجه به عدم چسبندگی کامل سنگ و دوغاب پشت آن به خاطر سطح صاف پشت سنگهای پلاک این امکان وجود دارد که پس از گذشت مدتی پس از اجرای سنگ با نفوذ آب باران و رطوبت محیط از منافذ موجود سطح سنگ و بندهای مابین آنها و با یخ زدن آب در آن سنگ‌ها در جای خود به اصطلاح لق شده و پس از مدتی در رفته و از محل خود به بیرون بیافتند که این امر ممکن است باعث ایجاد خسارات مالی و جانی شود. به همین خاطر جهت جلوگیری از این عارضه تمهیداتی در سنگ کاری در نظر می‌گیرند که به قرار زیر می‌باشد

الف- اسکوپ مهار سنگ بوسیله سیم گالوانیزه:

در این روش قبل از اجرای سنگ پلاک شیاری در دو لبه سنگ (روبروی هم) به وسیله دستگاه فرز ایجاد می نمایند و پس از آن سیم گالوانیزه به قطر معمولاً ۱ میلیمتر را به صورت ضربدری و محکم به نحوی که سیم شل نباشد از شیارهای مذکور رد کرده و دو انتهای آنرا به هم می‌بندند. برای اینکه هنگام دوغاب ریزی سیم به پشت سنگ نچسبد، تکه سنگ کوچکی به ضخامت ۱ تا ۲ سانتیمتر را زیر سیم قرار داده و فاصله ایجاد شده باعث قرار گرفتن سیم درون دوغاب شده و بدین صورت گیرداری بین سنگ پلاک و دوغاب به صورت کامل به وجود می‌آید. باید توجه نمود که سیم مورد استفاده حتماً از جنس ضد زنگ باشد تا مرور زمان نپوسیده واز بین نرود.

ب- مهار سنگ بوسیله چنگک اسکوپ:

در اینجا از قلابی کوچک که از جنس فولاد ضد زنگ می‌باشد استفاده می‌نمائیم که به آن چنگک اسکوپ می‌گویند.
این روش بدین صورت می‌باشد که شیاری در دو لبه بالا و پائین سنگ پلاک ایجاد نموده و پس از استقرار سنگ در محل مورد نظر خود به هنگام دوغاب ریزی چنگک اسکوپ را در شیار سنگ قرار داده و دوغاب ریزی را انجام می‌دهیم و در رگ بعدی ناخن خم شده به سمت بالای چنگک را در شیار پائین سنگ قرار داده و بدین صورت گیرداری سنگ پلاک در محل خود کامل می‌شود.

د. مهار سنگ توسط چسباندن تکه سنگ به پشت سنگ پلاک:

این روش که بسیار آسان و کم هزینه می‌باشد در موارد نادری استفاده می‌شود. ولی در صورت عدم دسترسی به سیم اسکوپ و یا چنگک با این روش می‌توان گیرداری سنگ را به نحو قابل قبولی ایجاد نمود. در این روش با چسباندن چند تکه سنگ به پشت سنگ پلاک بوسیله چسب سنگ گیرداری بین سنگ پلاک و دوغاب به نحو خوبی ایجاد می‌گردد. تکه سنگها می‌توانند در ابعاد حدودی ۴ سانتیمتر و به ضخامت خود سنگ پلاک باشد (می‌توان از خرده‌های خود سنگ پلاک استفاده نمود). ولی در کل ضخامت تکه سنگ‌ها نباید مانع از شاقولی یا تراز کردن سنگ پلاک گردد.

ج. مهار سنگ پلاک بوسیله پیچ و رولپلاک:

این روش پس از اجرای سنگ کاری انجام می‌گردد و بدین صورت می‌باشد که به وسیله دستگاه دریل در چند نقطه سنگ پلاک سوراخی در آن ایجاد می‌گردد‌ و سپس با جایگذاری رولپلاک در سوراخ سنگ و دیوار، سنگ با بستن پیچ به دیوار پشت آن مهار می‌گردد و جهت تثبیت بهتر سنگ از واشر نیز استفاده می‌شود و نیز باید توجه داشت که پیچ و واشر مورد استفاده از نوع ضد زنگ استفاده گردد تا از پوسیدگی آن در مرور زمان جلوگیری شود.

۱-۲-۶. پرسنل و مدت زمان اجرا:

معمولاً حداقل یک اکیپ ۳ نفره شامل یک نفر استاد کار، یک نفر بر دست استاد و یک کارگر جهت بالا کشیدن مصالح مورد نیاز است. البته با توجه به حجم کار می‌توان نیروهای اجرایی را افزایش داد. همچنین مدت زمان اجرا بستگی به طرح نما و پر کار یا کم کار بودن آن و ابعاد سنگ‌ها و موارد دیگر دارد. ولی به طور معمول یک اکیپ ۳ نفره روزی حدود ۱۰ تا ۱۵ مترمربع کار انجام می‌دهند.

۱-۲-۷. دستگاه‌های مورد نیاز برای اجرا:

دستگاههای برش سنگ مانند فرز و شمشه، شاقول، طناب و قرقر، تراز و غیره مورد نیاز است.

۱-۲-۸. هزینه‌ها:

باید به دستمزد اجرا و همچنین هزینه خرید مصالح مورد نیاز، هزینه اجرای داربست را نیز اضافه کرد.

دستمزد پرسنل اجرایی بستگی به طرح کار و نقشه نما متغیر می‌باشد. می‌توان محدوده قیمتی بین ۲۵ تا ۴۰ هزار تومان را در نظر گرفت.

۱-۲-۹. شرایط جوی مناسب:

باید در دمای بین ۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد کار انجام شود و در صورت وزش باد شدید ساختمان به وسیله کاور مناسب پوشیده شود. همچنین استفاده از سیمان‌های زودگیر و افزودنی‌های ضد یخ در صورت کار در شرایط سرما با نظر مهندس ناظر توصیه می‌شود.

۱-۲-۱۰. شرایط نگهداری پس از اجرا:

سنگ‌هاي گرانيت، مرمر و شيت استفاده شده در نماي ساختمان به تناوب نياز به شست شو با مواد تميز كننده رقيق دارند.

براي جلوگيري از كدر شدن هميشگي سطح مرمر حداقل هر دو سال دو بار بايد سطح نما را شست و شو داد. می‌توان برای این منظور از واتر جت یا کارواش خانگی استفاده کرد.

سطح سنگ آهك به كمك باران به خودي خود پاك نمی‌شود، بنابراين براي پاك كردن رسوب‌ها و پوسته‌هاي گچي لازم است از برس‌هاي سيمي استفاده شود (شکل ۲۲).

شست و شوي سنگ‌هاي آهكي ممكن است موجب بروز شوره و لك پس از خشك شدن و يا ايجاد پوسيدگي در گيره‌هاي آهني شود، لذا كنترل ميزان آب مصرفي بسيار مهم است.

ماسه‌سنگ‌ها معمولاً به كمك وسايل مكانيكي و مواد شيميايي تميز مي‌شوند. مواد زبر (مانند ماسه) براي تميز کردن سطح سنگ‌هاي سخت مناسب ولي در مورد سنگ‌هاي نرم صدمات غير قابل جبراني را ايجاد مي‌نمايد.

نگهداري از سنگ:

معمولاً پوشش‌هايي مانند مواد ضد آب سيليكوني بر اساس دستورالعمل و تجربه بر سطوح سنگي پاشيده مي‌شوند. پوشش سيليكون ممكن است در حالات خاص موجب افزايش حجم نمك رسوب كرده در سطوح زيرين شود و به مرور مشكل ايجاد كند.

شکل ۲۲. تمیز کردن سطوح سنگی باید به طرز صحیح توسط برس‌های سیمی و یا دستگاه‌های مخصوص و روشهای مناسب دیگر انجام شود.

اين مواد نبايد بر روي سطوح فاسد شده، پاشيده شوند. پوشش‌هاي پليمري براي استحكام سنگ‌هاي پوسيده به كار مي‌روند. اين پوشش‌ها تا عمق ۵۰ ميليمتر در داخل سنگ نفوذ مي‌كنند و سبب پليميريزه شدن و استحكام لايه‌هاي داخلي بدون تغيير در نمای سنگی مي‌شوند. معمولاً از اين مواد براي تعمير قطعات سنگي كوچك تزییني كه در معرض خطر آني قرار دارند استفاده می‌شود.

۱-۲-۱۱. توالی اجرا:

پس از اجرای سفت کاری (تیغه چینی دیوارهای پیرامونی) و نصب فریم پنجره‌ها، می‌توان نما را اجرا کرد.

۱-۲-۱۲. کنترل کیفی و فاکتورهای تعیین کننده:

۱-۲-۱۲-۱. اجرای صحیح:

– سنگ مناسب با شرایط جوی و آب و هوای منطقه انتخاب شود.

– جهت اتصال سنگ به سفت کاری از راه کارهای مناسب نظیر اسکوپ کردن یا رول پلاک کردن استفاده شود.

– نما کاملاً منطبق با نقشه‌های اجرایی کار شده باشد.

– نما کاملاً شاقول باشد.

– پنجره‌های هم اندازه در طبقات روی هم کاملاً با هم در یک امتداد باشند و در هر طبقه تراز بالا و پایین پنجره‌ها با هم یکی باشد.

– در کنج ها و نبش‌ها کاملاً سنگ‌ها به صورت گونیا کار شود.

– در لبه بالای تراس‌ها و پنجره‌ها، سنگ‌ها دارای لبه‌ای به عنوان آبچکان باشند.

– در صورتی که نما به صورت تر اجرا شود از سیمان تازه و ماسه شسته شده جهت ملات استفاده شود و عیار ملات ۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب باشد.

– همچنین در سنگهای آهکی از ریختن ملات روی سنگها باید اجتناب شود زیرا تمیز کردن آن مشکل است.